တူရကီနှင့် ရုရှားသည် S-400 ဒုံးကျည်စနစ်များ ပေးပို့ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်လျက်ရှိခြင်း

Tass;Jul-15(Wed)

              တူရကီနှင့် ရုရှားနိုင်ငံတို့သည် S-400 မြေပြင်မှဝေဟင်ပစ် ဒုံးကျည်စနစ်နှင့် ပတ်သက်၍ ဒုတိယမြောက်တပ်ရင်းကြီးအား တူရကီနိုင်ငံသို့ ပေးပို့ရေးအတွက် ဆွေးနွေးမှု များကို ဆက်လက်ပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း ရုရှားနိုင်ငံဆိုင်ရာ တူရကီသံအမတ် မာမက် ဆမ်ဆာ (Mehmet Samsar) က ဇူလိုင်လ ၁၅ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ရုရှား-တူရကီဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် နယ်ပယ်အားလုံးတွင် တိုးတက်မှု များဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် ကာကွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုသည် အရေးပါသည့်အခန်းကဏ္ဍ၌ ပါဝင်လျက်ရှိကြောင်း ဆမ်ဆာက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် တူရကီအနေဖြင့် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီးဖြစ်ကြောင်းလည်း ဆမ်ဆာက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

              တူရကီနိုင်ငံသည် ရုရှားနိုင်ငံထံမှ S-400 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ် များဝယ်ယူသည့် ပထမဆုံးသော NATO အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက် တွင် အဆိုပါဒုံးကျည်စနစ်များအား စတင်လက်ခံရရှိခဲ့ပါသည်။ ရုရှားနိုင်ငံထုတ် S-400 ဒုံးကျည်စနစ်များဝယ်ယူမည့် တူရကီ၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် NATO အဖွဲ့တို့ထံမှ ဖိအားပေးကန့်ကွက်မှုများ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း တူရကီအနေဖြင့် ဖိအားများကိုဆန့်ကျင်၍ S-400 စနစ်များဝယ်ယူနေမှုအား စွန့်လွှတ် သွားမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ S-400 “ Triumf ” ဒုံးကျည်စနစ်သည် ရုရှား နိုင်ငံတွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ စတင်အသုံးပြုခဲ့သည့် တာဝေးပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေး စနစ်ဖြစ်ပြီး တာလတ်ပစ်လက်နက်စနစ်များအပါအဝင် လေယာဉ်များ၊ ခရုဇ်ဒုံးကျည်နှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များအားပစ်ချနိုင်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။  

သုံးသပ်ချက်

              S-400 Triumf ဒုံးကျည်စနစ်သည် ရုရှားနိုင်ငံတွင် ၂၀၀၇ ခုနှစ်၌ စတင် အသုံးပြုခဲ့သည့် တာဝေးပစ်လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်ဖြစ်ပြီး တာလတ်ပစ် လက်နက်များအပါအဝင် လေယာဉ်များ၊ ခရုဇ်ဒုံးကျည်နှင့် ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များအား ပစ်ချနိုင်ပါသည်။ ရုရှားနှင့် တူရကီတို့သည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၅ ဘီလီယံတန်ဖိုး ရှိသည့် S-400 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ် ၄ ခု ဝယ်ယူရေး သဘောတူညီမှုအား ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး တူရကီသည် ရုရှားနိုင်ငံထံမှ S-400 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များဝယ်ယူသည့် ပထမဆုံးသော NATO အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တူရကီသည် အမေရိကန်နိုင်ငံထံမှ F-35 တိုက်လေယာဉ် ၁၀၀ စီးဝယ်ယူရန် စီစဉ်ထားရှိခဲ့ရာ အမေရိကန်က တူရကီ၏ S-400 ဝယ်ယူမှုသည် ၎င်းတို့၏ F-35 တိုက်လေယာဉ်များအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေသည် ဆိုသောအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ကန့်ကွက်လျက်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင် F-35 တိုက်လေယာဉ် များရောင်းချပေးရန် စီစဉ်ထားမှုကို ရပ်ဆိုင်းရန်နှင့် စီးပွားရေးအရအရေးယူပိတ်ဆို့မှု များပြုလုပ်ရန်လည်း ခြိမ်းခြောက်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း တူရကီအနေဖြင့် ဖိအားပေးမှုများကိုဆန့်ကျင်၍ S-400 စနစ်များဝယ်ယူနေမှုအား စွန့်လွှတ်သွားမည် မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ရုရှားအနေဖြင့်လည်း ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက် တွင် S-400 ဒုံးကျည်စနစ်များအား ပထမအသုတ်အဖြစ် တူရကီနိုင်ငံသို့ လေကြောင်းမှ ပေးပို့ခဲ့ပါသည်။

              ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်းကလည်း S-400 ပထမအသုတ်အတွက် ဒုံးကျည် ၁၂၀ စင်းကျော်ပေးပို့ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင်လည်း တူရကီနှင့် ရုရှားသည် ယင်းဒုံးကျည် စနစ်များ၏ ဒုတိယအသုတ်ပေးပို့မှုအတွက် ဆက်လက်ဆွေးနွေးလျက်ရှိပါသည်။ တူရကီအနေဖြင့် ရုရှားထံမှ S-400 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်ဝယ်ယူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ NATO အဖွဲ့အတွင်း သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ကာကွယ်ရေးစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ဝယ်ယူရေးအစီအစဉ်များအား ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် တူရကီအနေဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာစက်မှုလုပ်ငန်းကဏ္ဍ၌ ပြည်ပနိုင်ငံများ၏ အမှီအခိုကင်းစွာဖြင့် ရပ်တည်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် တူရကီနိုင်ငံ သည် S-400 စနစ်များဝယ်ယူမှုမှတစ်ဆင့် ရုရှားထံမှ ဒုံးကျည်နည်းပညာများရယူကာ ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်အောင်မြင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လာနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း သုံးသပ် တင်ပြအပ်ပါသည်။