ရုရှားသမ္မတနှင့် ဂရိဝန်ကြီးချုပ်တို့သည် ဟာဂီယာဆိုဖီယာပြတိုက်ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ တယ်လီဖုန်းမှတစ်ဆင့်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း

Tass; Jul-23(Thu)

              ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် (Vladimir Putin) နှင့် ဂရိဝန်ကြီးချုပ် ကာရီ ယာကော့စ်မစ်တိုတားကစ်(Kyriakos Mitsotakis) တို့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးကိစ္စရပ်များအပါအဝင် တူရကီနိုင်ငံရှိ ဟာဂီယာဆိုဖီယာ (Hagia Sophia) ပြတိုက်ကို  ဗလီအဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည့် တူရကီနိုင်ငံ၏ လုပ်ဆောင်မှုများနှင့်ပတ်သက် သောကိစ္စရပ်များအား တယ်လီဖုန်းမှတစ်ဆင့်ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ရုရှား သမ္မတရုံးက ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း နယ်ပယ်ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် ရုရှားနှင့် ဂရိနိုင်ငံတို့အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုပိုမို လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် အခြေအနေများအား အဓိကထားဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံအကြား စီးပွားရေးလုပ်ငန်း၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဆိုင်ရာပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် အရှိန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရေးကိစ္စရပ်များနှင့်  နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် ဉပဒေပိုင်းဆိုင်ရာကိစ္စရပ် များကိုလည်း အလေးထားဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။

              ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များသည် ဂရိနိုင်ငံ၏လွတ်လပ်ရေးအတွက် တိုက်ပွဲ ဝင်ခဲ့သည့် နှစ် ၂၀၀ ပြည့် အခမ်းအနားကျင်းပရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် ဟာဂီယာဆိုဖီယာပြတိုက်အား ဗလီအဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့သည့် တူရကီနိုင်ငံ၏ လုပ်ဆောင်မှု ကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ အလေးထားဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။ အဆိုပါဆွေးနွေးမှုအတွင်း လစ်ဗျားဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့် မြေထဲပင်လယ်အရှေ့ပိုင်းရှိ ဒေသတွင်းအခြေအနေများ ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။ ဟာဂီယာဆိုဖီယာပြတိုက်အား ဗလီအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ ကြောင်းနှင့် မွတ်စလင်များအနေဖြင့် အဆောက်အဦအတွင်း၌ ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန်အတွက် ဖွင့်လှစ်ကြောင်း ကြေညာရန်အမိန့်ကို တူရကီသမ္မတ ရီဆတ်တေရစ် အာဒိုဂန် (Recep Tayyip Erdogan) က ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

သုံးသပ်ချက်

              ရုရှားနှင့် ဂရိနိုင်ငံတို့၏ သံတမန်ဆက်ဆံရေးသည် ယခင်ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စု လက်ထက် ၁၉၂၄ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ ရက်မှစတင်ကာ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလရှည်လျားသော ဆက်ဆံရေးမှာ ကောင်းမွန်ခဲ့ပါသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင်ဖြစ်ပွား ခဲ့သည့် ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ ခရိုင်းမီးယား အရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ရုရှားနိုင်ငံအား ဉရောပ သမဂ္ဂက ပိတ်ဆို့အရေးယူဒဏ်ခတ်မှုပြုလုပ်စဉ် ဂရိနိုင်ငံက သဘောမတူဘဲ ရုရှားနိုင်ငံ ဘက်မှရပ်တည်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်အတွင်း မက်ဆီဒိုးနီးယားဟူသောအမည် နှင့်ပတ်သက်၍ ဂရိနိုင်ငံနှင့်မက်ဆီဒိုးနီးယား (ယခုမြောက်မက်ဆီဒိုးနီးယားနိုင်ငံ)တို့ အကြား အငြင်းပွားမှုဖြစ်ပွားစဉ်က ရုရှားနိုင်ငံမှ ဂရိနိုင်ငံဘက်က ရပ်တည်ပေးခဲ့ပါ သည်။ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် (Vladimir Putin) နှင့် ဂရိဝန်ကြီးချုပ် ကာရီယာ ကော့စ်မစ်တိုတားကစ်(Kyriakos Mitsotakis) တို့သည် ဇူလိုင်လ ၂၂ ရက်တွင် တယ်လီဖုန်းမှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးမှုအတွင်း နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ကိစ္စရပ်များအပါအဝင် အကြောင်းအရာကဏ္ဍမျိုးစုံအား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသော်လည်း အထူးသဖြင့် တူရကီနိုင်ငံရှိ ဟာဂျီယာဆိုဖီယာ (Hagia Sophia) ပြတိုက်ကို  ဗလီအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည့် တူရကီနိုင်ငံ၏လုပ်ဆောင်မှုအား အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ပါသည်။ ဟာဂျီယာဆိုဖီယာပြတိုက်သည် အစ္စတန်ဘူလ်မြို့တွင်ရှိပြီး လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်း ၁,၅၀၀ ခန့်က တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အော်သိုဒေါက်ခရစ်ယာန်ဘုရားရှိခိုးကျောင်း (Orthodox Christian Cathedral) တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အော်တိုမန်အင်ပါယာလက်ထက် ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ဗလီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် ပြတိုက်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကာ ၁၉၈၅ ခုနှစ်တွင် ယူနက်စကိုကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နေရာတစ်ခုဖြစ်လာ ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါပြတိုက်ကို ဗလီအဖြစ်ပြောင်းလဲကြောင်းနှင့် မွတ်စလင်များအနေဖြင့် ဇူလိုင်လ ၂၄ ရက်မှစ၍ အဆောက်အဦအတွင်းတွင် ဝတ်ပြုဆုတောင်းမှုစတင်ပြုလုပ် နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တူရကီသမ္မတ အာဒိုဂန်က ဇူလိုင်လ ၁၀ ရက်တွင် တရားဝင် ကြေညာခဲ့ပါသည်။ ရုရှားနှင့် ဂရိနိုင်ငံတို့သည် အော်သိုဒေါက်ခရစ်ယာန်ဘာသာတွင် ဦးဆောင်ကိုးကွယ်သည့် နိုင်ငံများဖြစ်ပါသည်။ ယခုကဲ့သို့ တူရကီအစိုးရအနေဖြင့် ဟာဂျီဟာဆိုဖီယာပြတိုက်အား ဗလီအဖြစ်ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းကြောင့် တူရကီသည် ရုရှား နှင့် ဂရိနိုင်ငံတို့အကြား ဆက်ဆံရေးတွင် ထိခိုက်မှုများရှိလာနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ် ပါသည်။

 

ဗလီအဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည့် Hagia Sophia Museum