ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သည် တူရကီနှင့် ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ရန် လိုလားလျက်ရှိခြင်း

 The Daily Star;Sep–15(Tue)

              ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအနေဖြင့် တူရကီနိုင်ငံနှင့် အပြန်အလှန်အကျိုးစီးပွားများ ဖော်ဆောင်ရန်အတွက် ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ရန် လိုလားလျက်ရှိကြောင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဝန်ကြီးချုပ် ရှိတ်ဟာဆီနာ (Sheikh Hasina) က စက်တင်ဘာလ ၁၄ ရက်တွင် တူရကီ နိုင်ငံ၌ပြုလုပ်သော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သံရုံးအဆောက်အဦသစ် ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနား၌ ပြောကြား ခဲ့ပါသည်။ ဘင်္ဂါလီအရေးကိစ္စအပါအဝင် အခြားကိစ္စရပ်အမျိုးမျိုးနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံအား အကူအညီများတိုးမြှင့်ပေးအပ်လျက်ရှိသော တူရကီအစိုးရနှင့် တူရကီပြည်သူ များအား ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တူရကီ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မဲလ်ဗက်ကာဗူဆိုဂလူ (Mevlut Cavusoglu) နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အေကေအဗ္ဗဒူမိုမန် (AK Abdul Momen) တို့သည်လည်း အဆိုပါအခမ်းအနားသို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြပါသည်။   

              ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသော သံရုံးအဆောက်အဦသစ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အပြီးသတ် တည်ဆောက်ရန် အချိန်အနည်းဆုံး ၂ နှစ်ခန့်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး တူရကီနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များ၏အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှိတ်ဟာဆီနာက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရအနေဖြင့် သံရုံးများကို နိုင်ငံတကာတွင် တည်ထောင်ခြင်းဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းသို့ ခြေဆန့်ရောက်ရှိနိုင်စွမ်း (Global Outreach) ကို ချဲ့ထွင်ရန်ရည်မှန်းထားပြီး ၂၀၂၁ နှင့် ၂၀၄၁ ခုနှစ်ရည်မှန်းချက် (Vision 2021 and 2041) ကိုရရှိအောင် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှိတ်ဟာဆီနာက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ တူရကီနိုင်ငံဆိုင်ရာဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အမြဲတမ်းသံရုံး အဆောက် အဦသည် တူရကီနှင့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတို့၏ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကိုမြှင့်တင်ခြင်းအတွက် ပြယုဂ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် မကြာသေးမီကတည်ဆောက်ခဲ့သော တူရကီ သံရုံးသည်လည်း တူညီသောသဘောကိုဖော်ပြကြောင်း ရှိတ်ဟာဆီနာက ပြောကြားခဲ့ သည်ဟု သိရှိရပါသည်။ 

သုံးသပ်ချက်

          အဆိုပါအခမ်းအနားသို့ တူရကီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြပါသည်။ ဆောက်လုပ်ပြီးစီးသော သံရုံး အဆောက်အဦသစ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အပြီးသတ်တည်ဆောက်ရန် အချိန်အနည်းဆုံး ၂ နှစ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီး တူရကီနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အာဏာပိုင်များ၏အကူအညီဖြင့် တည်ဆောက် ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် တူရကီနိုင်ငံအကြား သံတမန် ဆက်ဆံရေးကို ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါနိုင်ငံများသည် အစ္စလာမ္မစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ၈ နိုင်ငံ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့ (D-8 Organization for Economic Cooperation- Developing 8) တို့တွင် အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံများဖြစ်ကြပါသည်။ တူရကီသည် ဘင်္ဂါလီအရေးကိစ္စနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ ဆောင်ရွက်ချက်များကို ထောက်ခံအားပေးသောနိုင်ငံဖြစ်ပြီး လက်ရှိ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကပ်ရောဂါကိစ္စရပ်အပါအဝင် ကိစ္စရပ်အမျိုးမျိုးတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအား အကူအညီ အထောက်အပံ့များ တိုးချဲ့ပေးအပ်လျက်ရှိသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိရ ပါသည်။ တူရကီနိုင်ငံသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အတွက် အထောက်အပံ့ကောင်းများပေးအပ် လျက်ရှိသောနိုင်ငံဖြစ်ရာ အဆိုပါသံရုံးအဆောက်အဦသစ်ဖွင့်လှစ်မှုသည် တူရကီနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပိုမိုခိုင်မာလာစေရန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရ၏ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ဖွယ်ရှိပြီး တူရကီနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံများအကြား အနာဂတ်သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပိုမိုကောင်းမွန်လာဖွယ်ရှိကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ်ပါသည်။