Monday, June 28, 2021

အမေရိကန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့အကြား အနာဂတ်ဆက်ဆံရေးအလားအလာ

၂၃/၂၁(၂၉-၆-၂၁/၅-၇-၂၁)

၁၂။ အမေရိကန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့အကြား အနာဂတ်ဆက်ဆံရေးအလားအလာ။ အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင် (Joe Biden) နှင့် တူရကီသမ္မတ ရီဆက်တေရစ် အာဒိုဂန် (Recep Tayyip Erdogan) တို့သည် ပထမဆုံးအကြိမ်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု အား ဇွန်လ ၁၄ ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုကို ဘယ်လ်ဂျီယံ နိုင်ငံ၊ မြို့တော်ဘရပ်ဆဲလ် (Brussel) ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် နေတိုးထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲ အပြီးတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတွေ့ဆုံမှုအတွင်း အာဖဂန်နစ္စတန်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် ကဘူးလ် (Kabul) လေဆိပ်တွင် တူရကီ၏တပ်ဖွဲ့ဝင်များအား တပ်ဖြန့်ချ ထားပေးရေးအပါအဝင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအလားအလာကောင်းများ ကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့်ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း အမေရိကန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့ အကြားတွင် အရေးကြီးသည့် အငြင်းပွားမှုအချို့ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အနာဂတ်တွင် လက်တွေ့ကျကျဆောင်ရွက်သွားမည်ဆို သော်လည်း တင်းမာမှုများမှာ ကျန်ရှိနေဦးမည်ဖြစ်ပါသည်။

၁၃။ အမေရိကန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့် အငြင်းပွားမှု များအား ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်နိုင်မှုမရှိခြင်းနှင့်အတူ အမေရိကန်၏ တူရကီနိုင်ငံအပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုအသစ်များချမှတ်မှုများမှာလည်း မြင့်တက်လာနိုင်ပြီး အနာဂတ် တွင် တင်းမာမှုများ ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ဖွယ်ရှိပါသည်။ လက်ရှိ အမေရိကန်-တူရကီ ဆက်ဆံရေးမှာ ကောင်းမွန်လျက်ရှိသော်လည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် တူရကီနိုင်ငံ၌ကျင်းပ ပြုလုပ်မည့် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲများမတိုင်မီ သမ္မတ အာဒိုဂန်၏ တရားမျှတမှု နှင့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (Justice and Development Party-AKP) အနေဖြင့် အာဏာဆက်လက်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသောကြောင့် စိန်ခေါ်မှုအများ အပြားနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်လာရနိုင်ဖွယ်ရှိနေပါသည်။

၁၄။ အမေရိကန်-တူရကီ အငြင်းပွားလျက်ရှိသည့် ကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ လက်တွေ့ကျသည့် ဆက်ဆံရေးတည်ဆောက်၍ ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်သွားမည် ဆိုသော်လည်း တူရကီနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းနှင့် မဟာဗျူဟာရေးရာကန့်သတ်ချက်များ ကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများအပေါ် ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရာတွင် အဟန့်အတားဖြစ်လာစေမည်ဖြစ်ပါသည်။ မွတ်စလင်တရားဟောဆရာ ဖီတူလာ ဂူလန် (Fethullah Gulen) သည် တူရကီနိုင်ငံ၌ ၂၀၁၆ ခုနှစ်တွင် သမ္မတ အာဒိုဂန် အားဖြုတ်ချ၍ မအောင်မြင်သည့်အာဏာသိမ်းမှုတွင် အဓိကကြိုးကိုင်ခဲ့သည်ဟု တူရကီ အစိုးရက ယူဆလျက်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် တူရကီအစိုးရသည် ဂူလန်နှင့်ဆက်နွှယ် လျက်ရှိသည်ဟု သံသယရှိသူ လူထောင်ပေါင်းများစွာအား ဖမ်းဆီးခဲ့ရာ အဆိုပါ ဖမ်းဆီးခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်နှင့် တူရကီအကြားတွင် သဘောထားကွဲလွဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ဂူလန်နှင့် ၎င်း၏နောက်လိုက်အပေါင်းအပါ များအား နိုင်ငံရေးခိုလှုံခွင့်ပေးခဲ့သည့်အပြင် ဂူလန်က ၎င်းအနေဖြင့် အာဏာသိမ်းမှု တွင်ပါဝင်မှုမရှိကြောင်း ပြောကြားချက်အပေါ်တွင်လည်း ထောက်ခံပေးခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်အနေဖြင့် ဂူလန်သည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် တူရကီနိုင်ငံ၌ အာဏာသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုတွင် နောက်ကွယ်မှကြိုးကိုင်မှုမရှိကြောင်း ယုံကြည်နေသည့်အတွက်ကြောင့် ၎င်းအား တူရကီနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးသွားမည်မဟုတ်ပေ။ ထို့အတူ တူရကီ အစိုးရအနေဖြင့်လည်း ဂူလန်အားထောက်ခံသူများအပေါ် ပစ်မှတ်ထားဖမ်းဆီးနေမှု များအား ရပ်တန့်သွားနိုင်ဖွယ်မရှိပေ။

၁၅။ အမေရိကန်-တူရကီ အငြင်းပွားမှုများအနက် တူရကီနိုင်ငံသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၌ ရုရှားနိုင်ငံထံမှ S-400 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်အား ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းသည်လည်း တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါကိစ္စရပ်ကြောင့်ပင် တူရကီနှင့် အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးမှာ တင်းမာလာခဲ့ပါသည်။ S-400 လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ် သည် အမေရိကန်နိုင်ငံထုတ် ကိုယ်ပျောက်တိုက်လေယာဉ်များအပါအဝင် စစ်လက်နက် ပစ္စည်းများ၏ နည်းပညာများအား ခိုးယူနိုင်သည်ဟု အမေရိကန်အနေဖြင့် စိုးရိမ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိခြင်းကြောင့် S-400 ဝယ်ယူခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ တူရကီအပေါ် သတိပေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် တူရကီနိုင်ငံ၏ လုပ်ဆောင်မှု အပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် “အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ရန်ဘက်နိုင်ငံများအပေါ် အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုများမှတစ်ဆင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရေးအက်ဥပဒေ” (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act-CAATSA) အရ တူရကီနိုင်ငံအား အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုများချမှတ်ခဲ့သည့်အပြင် အမေရိကန်၏ F-35 ဂျက်တိုက်လေယာဉ်နှင့် ဆက်စပ်ပစ္စည်းများ လွှဲပြောင်းရေးအစီအစဉ်ကိုလည်း ရပ်ဆိုင်းခဲ့ပါသည်။

၁၆။ တူရကီနိုင်ငံအနေဖြင့် ရုရှားမှ S-400 ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းကြောင့် အရေးယူပိတ်ဆို့မှု များမှ သက်သာရာရရှိစေရန်အတွက် ဒုံးကျည်စနစ်နှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်နိုင်ငံနှင့် အတူ ပူးတွဲစောင့်ကြည့်ရေး၊ သို့မဟုတ် S-400 စနစ်အား စွန့်ပစ်ခြင်းဆောင်ရွက်ရေး တို့နှင့်ပတ်သက်၍ စဉ်းစားသုံးသပ်လျက်ရှိပါသည်။ သို့သော် အမေရိကန်၏ CAATSA အရ တူရကီနိုင်ငံအပေါ် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများအား ဖယ်ရှားပေးရန်အတွက် လွှတ်တော်၏ အတည်ပြုချက်ရရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ အမေရိကန်လွှတ်တော်အမတ်များ အနေဖြင့် တူရကီ၏ ရုရှားမှ S-400 ဝယ်ယူမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အရေးယူပိတ်ဆို့မှု များအား ပြင်းပြင်းထန်ထန်လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုလျက်ရှိပြီး တူရကီအနေဖြင့် အမေရိကန်၏အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများ လျော့ပါးစေလိုပါက S-400 အသုံးပြုမှုကို စွန့်လွှတ်သွားရမည်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော်လည်း တူရကီနိုင်ငံအနေဖြင့် S-400 ဝယ်ယူမှု သည် ၎င်း၏ ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးအတွက်ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားထားသည့်အတွက် ကြောင့် အမေရိကန်အနေဖြင့် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုများအား လျှော့ချပေးနိုင်ဖွယ်မရှိ သကဲ့သို့ တူရကီအနေဖြင့်လည်း S-400 သုံးစွဲမှုအား အပြီးတိုင်စွန့်လွှတ်သွားဖွယ် မရှိပေ။

၁၇။ အမေရိကန်နိုင်ငံအနေဖြင့် IS နှိမ်နင်းရေးတွင် ရှေ့တန်းကျကျပါဝင်ခဲ့သည့် ဆီးရီးယားဒီမိုကရက်တစ်တပ်ဖွဲ့ (Syrian Democratic Forces-SDF) များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများပြုလုပ်လျက်ရှိပါသည်။ SDF အား ဦးဆောင်လျက်ရှိသော ကာ့ဒ်ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ (People’s Protection Units-YPG) သည်လည်း တူရကီနိုင်ငံအတွင်း တိုက်ခိုက်မှုများပြုလုပ်လျက်ရှိသည့် ကာ့ဒ်အလုပ်သမားပါတီ (Kurdistan Worker’s Party) နှင့် ဆက်နွှယ်လျက်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန် နိုင်ငံနှင့် YPG တို့၏ ဆက်ဆံမှုများအပါအဝင် အမေရိကန်၏ ကာ့ဒ်တပ်ဖွဲ့များအပေါ် ထောက်ပံ့မှုများအား ရပ်ဆိုင်းရန်အတွက် တူရကီနိုင်ငံက လိုလားလျက်ရှိခြင်းဖြစ် ပါသည်။

၁၈။ အမေရိကန်၏ အငြင်းပွားဖွယ်ဆောင်ရွက်နေမှုများအား ရပ်ဆိုင်သွားရန် တူရကီနိုင်ငံမှလိုလားလျက်ရှိသော်လည်း သမ္မတ ဘိုင်ဒင်အနေဖြင့်မူ ဆီးရီးယားနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ IS စစ်သွေးကြွများ တစ်ကျော့ပြန်နိုးထလာစဉ် SDF နှင့် ဆက်ဆံရေးများ ဖြတ်တောက်သွားရန်မှာ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိမည်မဟုတ်ပေ။ အမေရိကန်သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Danald Trump) လက်ထက် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ဆီးရီးယားမှ အမေရိကန်တပ်များ ရုတ်တရက်ဆုတ်ခွာသွားမှုကြောင့် SDF အနေဖြင့် တူရကီနှင့် ဆီးရီးယားတို့၏ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်မှုများအား အပြင်းအထန်ခံခဲ့ရသည့်ဖြစ်စဉ်မျိုး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာမည်ဆိုပါက SDF အတွက် ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မည်ဖြစ်၍ အမေရိကန်၏ဆောင်ရွက်မှုများအပေါ် ဆက်လက်စောင့်ကြည့်သွားရမည်ဖြစ်ပါသည်။

၁၉။ အမေရိကန်အစိုးရအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏ သံတမန်ရေးဆိုင်ရာကတိကဝတ်များအား ပြန်လည်ပြင်ဆင်မွမ်းမံလျက်ရှိ ပါသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့စဉ် ၁၉၁၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၁၆ ခုနှစ်အတွင်း အော်တိုမန် အင်ပါယာခေတ် အာမေးနီးယားလူမျိုးများအား အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်အား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် အမေရိကန်သမ္မတ ဘိုင်ဒင်က တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုပေးခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ဘာသာရေးနှင့် အမျိုးသားရေးပါတီဖြစ်သည့် တူရကီနိုင်ငံ၏ အာဏာရ AKP ပါတီအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်၍ အင်အားကြီးအနောက်နိုင်ငံများမှ မည်သို့ပင်ဖိအားပေးစေကာမူ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာမူဝါဒများနှင့်အညီသာ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ အာဏာရ AKP ပါတီအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာသဘောထားရည်မှန်းချက် များအား ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အစိုးရအနေဖြင့်လည်း အနောက်နိုင်ငံများကသတ်မှတ်ထားသည့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ ခိုင်မာ စေရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တူရကီနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံတို့အကြားတွင် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ အယူအဆ မတူကွဲပြားမှုများအား ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်နိုင်ဖွယ်ရှိမည်မဟုတ်ပေ။

၂၀။ တူရကီနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ၌ ကျင်းပပြုလုပ်မည့် အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲများမတိုင်မီ သမ္မတ အာဒိုဂန်အနေဖြင့် ၎င်း၏ AKP ပါတီ ခိုင်မာ အားကောင်းစေရေးအတွက် မူဝါဒရေးရာပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်မှုများအား အလေးထား၍ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိအချိန်၌ တူရကီနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေး ပါတီများသည် နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအား ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်အတွက် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်လျက်ရှိပါသည်။ AKP ပါတီအနေဖြင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အား ၎င်းတို့အတွက် အကျိုးအမြတ်ရရှိစေရေးနှင့် နိုင်ငံအားရေရှည်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေး အပေါ်အခြေခံ၍ ခေတ်စနစ်နှင့်အညီ ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင် AKP ပါတီသည် ကာ့ဒ်တပ်ဖွဲ့များ ဩဇာလွှမ်းမိုးလျက်ရှိသည့် ကာ့ဒ်ပြည်သူ့

ဒီမိုကရက်ပါတီ (People’s Democratic Party-HDP) ကဲ့သို့ အတိုက်အခံပါတီများ အား ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးကိုလည်း စဉ်ဆက်မပြတ် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိ ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံအနေဖြင့် သမ္မတ အာဒိုဂန်၏ အနာဂတ်နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက် နေမှုများအပေါ် ဝေဖန်မှုများပြုလုပ်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိသည့်အပြင် တူရကီအပေါ် အရေးယူ ပိတ်ဆို့မှုများချမှတ်၍ ဖိအားပေးနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိပါသည်။

၂၁။ အာဏာရ AKP ပါတီသည် အမေရိကန်နှင့် ဥရောပနိုင်ငံများ၏ လုပ်ဆောင်မှု များအား မကြာခဏ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်လျက်ရှိသည့် လက်ယာစွန်းအမျိုးသားရေး လှုပ်ရှားမှုပါတီ (Nationalist Movement Party-MHP) နှင့် ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ မဟာမိတ်များဖြစ်ပါသည်။ AKP ပါတီသည် MHP ပါတီ၏ ထောက်ပံ့မှုမရရှိပါက လွှတ်တော်အတွင်း မဲအများဆုံးရရှိလာနိုင်မည်မဟုတ်သည့်အပြင် ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းမှုများ ကိုလည်း အတည်ပြုဆောင်ရွက်ခြင်းများ လုပ်ဆောင်နိုင်တော့မည်မဟုတ်ပေ။ တူရကီ နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာခုံရုံးသည် ထင်ရှားသည့်အတိုက်ခံပါတီတစ်ခု ဖြစ်သည့် ကာ့ဒ်တပ်ဖွဲ့ကြီးစိုးသည့် HDP ပါတီကို နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်မှဖယ်ရှားနိုင်ရန် AKP ပါတီမှတင်သွင်းသည့် တင်ပြလွှာအား ကြားနာစစ်ဆေးလျက်ရှိပါသည်။ HDP ပါတီ၏ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်မှုများအားတားမြစ်ခြင်းဖြင့် AKP ပါတီအတွက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင်ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အောင်မြင်မှုများနှင့် မဲရလဒ်များ ပိုမိုရရှိစေ မည်ဖြစ်ပါသည်။

၂၂။ AKP ပါတီသည် တူရကီနိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ဆွေးနွေးမှုများအား ဦးဆောင်ပြုလုပ်လျက်ရှိပါသည်။ တူရကီအစိုးရသည် နောက်ဆုံး အကြိမ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအား ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပါလီမန်စနစ်မှ သမ္မတစနစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းကြောင့် အတိုက်အခံများအနေဖြင့် သမ္မတ အာဒိုဂန်အား နိုင်ငံရေးလောကမှဖြုတ်ချနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများမှာ ပိုမိုခက်ခဲ လာစေမည်ဖြစ်ပါသည်။ တူရကီနိုင်ငံ၏ လက်ရှိဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ သမ္မတ ရာထူးအား သက်တမ်း ၂ ကြိမ်အထိသာထမ်းဆောင်ရန် သတ်မှတ်ထားရာ သမ္မတ အာဒိုဂန်အနေဖြင့် ၅ နှစ်တာ သမ္မတသက်တမ်းအား ၂ ကြိမ်ဆက်တိုက်ရယူခဲ့ပြီး ဖြစ်သည့်အတွက်ကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးအား ကြိုးပမ်း သွားဖွယ်ရှိပါသည်။

၂၃။ ထိုကဲ့သို့ အာဏာဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ထားမှုများနှင့်အတူ တူရကီအနေဖြင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်အားပြောင်းလဲလိုက်ခြင်းသည် အမေရိကန်နှင့် သဘောထား ကွဲလွဲမှုများကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေနိုင်ဖွယ်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်အစိုးရ အနေဖြင့် သမ္မတ အာဒိုဂန်၏ နိုင်ငံရေးဆောင်ရွက်မှုများနှင့် အာဏာရ AKP ပါတီ၏ အာဏာဆက်လက်ချုပ်ကိုင်ထားနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများအပေါ် ပြစ်တင်ဝေဖန်သွားနိုင် ဖွယ်ရှိသည့်အပြင် အမှန်တကယ်အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ၊ သို့မဟုတ် ခြိမ်းခြောက်မှု များဖြင့် တူရကီနိုင်ငံအပေါ် ဖိအားပေးရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါက အမေရိကန်အပေါ် တူရကီ၏ယုံကြည်မှုများ လျော့ပါးလာ မည်ဖြစ်သည့်အပြင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအပေါ် ထိခိုက်စေလျက်ရှိသော အငြင်းပွားမှု အမျိုးမျိုးကိုလည်း ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရန် မျှော်လင့်၍ရနိုင်တော့မည်မဟုတ်ပေ။

၂၄။ တူရကီနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့သည် နေတိုးမဟာမိတ်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ် သော်လည်း သမ္မတဟောင်း ဒေါ်နယ်ထရမ့်လက်ထက်တွင် နှစ်နိုင်ငံအကြား စစ်ရေး ဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သဘောထားကွဲလွဲမှုများရှိခဲ့ပြီး ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှု များမြင့်တက်လာခဲ့ရပါသည်။ တူရကီအနေဖြင့် ရုရှားမှ S-400 ဝယ်ယူခဲ့မှုသည် အမေရိကန်နှင့် တူရကီအကြား တည်ထောင်ထားသည့် မဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးအပေါ် ထိခိုက်စေခဲ့ပါသည်။ သို့သော် အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင် လက်ထက်တွင်မူ အမေရိကန်အစိုးရ၏မူဝါဒနှင့် သဘောထားများပြောင်းလဲလာကာ တင်းမာမှုများ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသော တူရကီနိုင်ငံနှင့် လက်တွေ့ကျသည့်ဆက်ဆံရေးသစ်များ ထူထောင် လာသည့်အတွက်ကြောင့် အနာဂတ်တွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ကောင်းမွန်လာနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ်ပါသည်။

No comments:

Post a Comment