ခရိုအေးရှားနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့သည် ဥရောပအရှေ့ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်ပိုင်း တို့တွင် တင်းမာမှုများမြင့်တက်နေစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံစစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမို ခိုင်မာအားကောင်းစေရေးလုပ်ဆောင်သွားမည်ဆိုခြင်း

ခရိုအေးရှားနှင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံတို့သည် ဥရောပအရှေ့ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်ပိုင်း တို့တွင် တင်းမာမှုများမြင့်တက်နေစဉ်အတွင်း နှစ်နိုင်ငံစစ်ဘက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမို ခိုင်မာအားကောင်းစေရေးလုပ်ဆောင်သွားရန် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် သဘော တူညီခဲ့ကြကြောင်း Anadolu Agency သတင်းဌာနက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ ခရိုအေးရှားကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး မာရီယိုဘနိုဇစ် (Mario Banozic) သည် ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဘန်ဝေါလေ့စ် (Ben Wallace) နှင့် ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ ဇာဂရက် (Zagreb) မြို့တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင် လက်ရှိဖြစ်ပေါ် နေသော အကျပ်အတည်းများနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ပြင် ရုရှား-ယူကရိန်းနယ်စပ်တင်းမာမှုများအား လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ဆက်လက်လုပ်ဆောင် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝေါလေ့စ်က ပြောကြားခဲ့သည်ဟု သိရှိရပါသည်။

တူရကီသမ္မတသည် ယူကရိန်းသို့ ချစ်ကြည်ရေးသွားရောက်မည်ဆိုခြင်း

တူရကီသမ္မတ ရီဆက်တေရစ်အာဒိုဂန် (Recep Tayyip Erdogan) သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်မည် ဖြစ်ကြောင်း Tass သတင်းဌာနက ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ အစောပိုင်းကာလတွင် တူရကီသည် ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားနိုင်ငံကြား ငြိမ်းချမ်းရေး ဖော်ဆောင်နိုင်ရန်အတွက် ကြားဝင်ဖျန်ဖြေပေးရန်နှင့် လိုအပ်သော ကူညီထောက်ပံ့မှုများ ပေးနိုင်ရန် အသင့်ရှိနေကြောင်း တူရကီသမ္မတက အကြိမ်ကြိမ်ပြောကြားထားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် တူရကီနိုင်ငံသည် ရုရှား၊ ယူကရိန်းတို့နှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ မဟာမိတ်ပြုသည် အထိ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်ဆက်နွှယ်မှုမရှိသော်လည်း နှစ်နိုင်ငံစစ်ဘက်များနှင့် ကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ထားလျက်ရှိပါသည်။ သို့ရာတွင် တူရကီ နိုင်ငံသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ တိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းများ ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြင့် ရုရှား၏ ကျူးကျော်ရန်စမှုကို သတိပေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

တူရကီလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းရှိ Mus စီရင်စုတွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာစစ်ဆင်ရေးသစ်တစ်ရပ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း

တူရကီလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် နိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းရှိ Mus စီရင်စုတွင် အကြမ်းဖက်မှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာစစ်ဆင်ရေးသစ်တစ်ရပ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း တူရကီပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇန်ဝါရီလ ၃၀ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါသည်။ Eren Winter-17 (Mus-Senyayla) ဟု အမည်ပေးထားသည့် အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးတွင် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များနှင့် စစ်ဆင်ရေးအဖွဲ့ ၇၄ ဖွဲ့အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့ဝင်စုစုပေါင်း ၁,၀၇၁ ဦး ပါဝင်လေ့ကျင့်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ တူရကီနိုင်ငံသည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ သြဂုတ် ၁၁ ရက်တွင် PKK အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ သတ်ဖြတ်မှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည့် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ် Eren Bulbul ၏ အမည်ကိုအစွဲပြု၍ ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးများကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

မော်လ်ဒိုဗာသည် တရုတ်နှင့် ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် ဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်သွားမည်ဆိုခြင်း

မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအား ပိုမိုတိုးမြှင့် နိုင်ရန်အတွက် ကဏ္ဍအသီးသီးတွင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအား ပိုမိုတိုးမြှင့် လုပ်ဆောင်ရန် မျှော်မှန်းထားကြောင်း မော်လ်ဒိုဗာသမ္မတ မီယာဆန်ဒူ (Maia Sandu) က ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သမ္မတ မီယာဆန်ဒူသည် မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ ဆိုင်ရာ တရုတ်သံအမတ်ကြီး ယမ်ဝမ်ဘင် (Yan Wenbin) ထံမှ ၎င်းတို့နိုင်ငံဆိုင်ရာ သံအမတ်အဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်း အသိအမှတ်ပြုလွှာများ လက်ခံရယူစဉ် အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အတွက် ကာလကြာရှည်အကူအညီပေးအပ်ခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံအား ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း သမ္မတ မီယာဆန်ဒူက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ မော်လ်ဒိုဗာ-တရုတ် သံတမန် ဆက်ဆံရေးတည်ထောင်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၃၀ အတွင်း၌ နှစ်နိုင်ငံအပြန်အလှန်ယုံကြည်မှုများ ပိုမိုအားကောင်းလာသည့်အပြင် လက်တွေ့ကျသောပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်လာနိုင်ခဲ့သည်ဟု တရုတ်သံအမတ်ကြီး ယမ်ဝမ်ဘင်က အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုအတွင်း ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

တူရကီနိုင်ငံဆိုင်ရာ တာဂျစ်ကစ္စတန်သံအမတ်သည် တူရကီနိုင်ငံ စက်မှုနှင့်နည်းပညာဆိုင်ရာ လက်ထောက်ဝန်ကြီး နှင့်တွေ့ဆုံခဲ့ခြင်း

တူရကီနိုင်ငံဆိုင်ရာ တာဂျစ်ကစ္စတန်သံအမတ် အက်ရှဖ်ဂျွန်ဂူးလက် (Ashrafjon Gulov) နှင့် တူရကီနိုင်ငံ စက်မှုနှင့်နည်းပညာဆိုင်ရာ လက်ထောက်ဝန်ကြီး ချီတင်အလီ ဒွန်းမတ်ဇ် (Chetin Ali Donmez) တို့သည် တူရကီနိုင်ငံရှိ စက်မှုနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီး ဌာန၌ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြကြောင်း တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနက ဖော်ပြထားပါသည်။ အဆိုပါတွေ့ဆုံမှုတွင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးအလားအလာများနှင့် လတ်တလောအခြေအနေအပေါ် အမြင်ချင်းဖလှယ် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ပြင် ဂူးလက်နှင့် ဒွန်းမတ်ဇ်တို့သည် အစိုးရနှစ်ရပ် အကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ (၁၁) ကြိမ်မြောက်ဆွေးနွေးမှုတွင် ရရှိခဲ့သည့် သဘောတူညီမှုများအား အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမည့် အစီအစဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ခရိုအေးရှားအစိုးရသည် အဇာဘိုင်ဂျန်၌ ပြုလုပ်သည့် ဓာတ်ငွေ့ဖြန့်ဖြူးရေးဆိုင်ရာ အကြံပေးကောင်စီ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရန်ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦးစေလွှတ်ခဲ့ခြင်း

ခရိုအေးရှားအစိုးရအနေဖြင့် လာမည့်ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ၌ ကျင်းပပြုလုပ်မည့် တောင်ပိုင်းဒေသ ဓာတ်ငွေ့ဖြန့်ဖြူးရေးဆိုင်ရာအကြံပေးရေးကောင်စီ (Southern Gas Corridor Advisory Council) အစည်းအဝေးသို့တက်ရောက်ရန် ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦး စေလွှတ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း Trend သတင်းဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ စေလွှတ်မည့်ကိုယ်စားလှယ် ၃ ဦးမှာ ခရိုအေးရှားနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီး ဌာနမှ အတွင်းရေးမှူး အိုင်ဗိုမီလာတစ် (Ivo Milatic)၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ခရစ္စတီနားဆဲလစ် (Kristina Celic) နှင့် Plinacro ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ၌ ဥရောပသမဂ္ဂရန်ပုံငွေဆိုင်ရာ စီးပွားရေးအဖွဲ့အကြီးအကဲ ဖလော်ရီဂျာနာဒီဒိုဗစ် (Florijana Dedovic) တို့ဖြစ်ကြောင်း အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံရှိ ခရိုအေးရှားသံရုံးက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဥရောပအရှေ့ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းဒေသရှိနိုင်ငံများသို့ ဓာတ်ငွေ့များ ပို့ဆောင်ရန်အတွက် Trans Adriatic Pipeline (TAP) အစီအစဉ်နှင့် ချိတ်ဆက် ထားသည့် Ionian Adriatic Pipeline (IAP) စီမံကိန်းဆိုင်ရာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေးနှင့် ပတ်သက်၍ပြုလုပ်မည့် အစည်းဝေးတွင်လည်း ခရိုအေးရှားနိုင်ငံအနေဖြင့် ပါဝင်သွား မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

NATO အဖွဲ့သည် အရှေ့ဥရောပဒေသသို့ သင်္ဘောများ၊ တိုက်လေယာဉ်များ စေလွှတ်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိခြင်း

Webindia; Jan-24(Mon)

မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (North Atlantic Treaty Organisation-NATO) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ တပ်ဖြန့်ချထားသည့် အရှေ့ဥရောပဒေသ၌ စစ်အင်အား ထပ်မံဖြည့်တင်းရန်အတွက် စစ်သင်္ဘောများနှင့် တိုက်လေယာဉ်များကို ထပ်မံပေးပို့သွားရန် အသင့်အနေအထားတွင် ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း NATO အဖွဲ့ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဂျင်စတိုတန်ဘာဂ့် (Jens Stoltenberg) က ပြောကြားထားသည်ဟု ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် NATO အဖွဲ့၏ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြခဲ့ပါ သည်။ ထို့ပြင် NATO အဖွဲ့အနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့ အင်အားထပ်မံဖြည့်တင်းရန် စီစဉ်နေခြင်း သည် ယူကရိန်းနယ်စပ်အနီး ရုရှား၏ စစ်ရေးတိုးချဲ့တည်ဆောက်လာမှုအပေါ် ကာကွယ် တားဆီးနိုင်ရေးအတွက်ဖြစ်ကြောင်း၊ NATO အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများဖြစ်သည့် ဒိန်းမတ်၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်နှင့် နယ်သာလန်နိုင်ငံတို့အနေဖြင့် အရှေ့ဥရောပဒေသသို့ သင်္ဘောများ၊ လေယာဉ် များနှင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်များပေးပို့ရန် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်းနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံသည်လည်း အရှေ့ပိုင်းမဟာမိတ်နိုင်ငံများရှိ ၎င်း၏စစ်ရေးတည်ရှိမှုအား အရှိန်မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်း စတိုတန်ဘာ့ဂ်က ပြောကြားထားသည်ဟု ၎င်းအစီရင်ခံစာတွင် ထပ်မံဖော်ပြထားပါသည်။

NATO အဖွဲ့အနေဖြင့် ဥရောပအရှေ့ပိုင်းရှိ မဟာမိတ်နိုင်ငံများအား ကာကွယ်ရန် အတွက် လိုအပ်သည့်အစီအမံများအား ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် စုပေါင်းကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများအား ပိုမိုခိုင်မာအောင် ဆောင်ရွက်ရေးအပါအဝင် မဟာမိတ်နိုင်ငံများ၏ လုံခြုံရေးအား ထိခိုက်စေသော မည်သည့်ဆောင်ရွက်မှုကိုမဆို အမြဲတမ်းတုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်း စတိုတန်ဘာဂ့်က ပြောကြား ထားခဲ့သည်ဟု အစီရင်ခံစာတွင် ဆက်လက်ဖော်ပြထားခဲ့ပါသည်။ NATO အဖွဲ့သည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မတိုင်မီတွင် အရှေ့ဥရောပဒေသ၌ တပ်ဖြန့်ချထားမှုများ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း မရှိသော်လည်း ရုရှားက ခရိုင်းမီးယားဒေသအား သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်ကာ အက်စတိုးနီးယား၊ လတ်ဗီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယားနှင့် ပိုလန်နိုင်ငံတို့အပါအဝင် အရှေ့ပိုင်းရှိ မဟာမိတ်နိုင်ငံများတွင် စစ်ရေးတည်ဆောက်မှုများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။


သုံးသပ်ချက်

အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် နေတိုးအဖွဲ့သည် ရုရှားနိုင်ငံအား ထိန်းချုပ်နိုင် ရေးအတွက် ရုရှားနှင့်နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်လျက်ရှိသောနိုင်ငံများနှင့် ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်အောင်ဆောင်ရွက်ကာ ရုရှား၏ အချုပ်အခြာအာဏာကျဉ်းမြောင်းစေရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လာခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရုရှားသည် ၎င်း၏အမျိုးသားအကျိုး စီးပွားကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် အဓိကအရေးပါသော ယူကရိန်းနိုင်ငံပိုင် ခရိုင်းမီးယားဒေသအား ပိုင်နက်နယ်မြေအဖြစ် သိမ်းပိုက်ခဲ့ပါသည်။ ထိုအချိန်မှစတင်၍ အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် နေတိုးအဖွဲ့သည် ယူကရိန်းနိုင်ငံအပေါ် စစ်ရေးထောက်ပံ့မှုများ၊ စစ်ဘက်နည်းပညာမျှဝေခြင်းများအပါအဝင် နေတိုးအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရေးအတွက် ယူကရိန်း၏ ကြိုးပမ်းမှုများကိုလည်း အကူအညီများပေးအပ်လာခဲ့ပါသည်။ နေတိုးအဖွဲ့၏ဆောင်ရွက်မှု များအပေါ် တုံ့ပြန်နိုင်ရေးအတွက် ရုရှားနိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံတွင် လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များထားရှိပြီး နျူကလီးယားလက်နက်တင် မဟာဗျူဟာ မြောက်ဗုံးကြဲလေယာဉ်များ စေလွှတ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံအတွင်း ပူးပေါင်း စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများပြုလုပ်ပြီး ရုရှား-ယူကရိန်းနယ်စပ်တွင် တပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် တပ်ဖြန့်ချထားခဲ့ပါသည်။ ရုရှားစစ်ဘက်သည် ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်မှစ၍ ယူကရိန်း နယ်စပ်အနီး ကျည်စစ်ကျည်မှန်များပါဝင်သော အကြီးစားစစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဘီလာရုဇ်သို့ တိုက်ခိုက်ရေးလေယာဉ် ၁၂ စီးနှင့် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေး တပ်မ ၂ ခု၊ ဒုံးတပ်မ ၁ ခုတို့စေလွှတ်ပြီး ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်မှ ၂၀ ရက်အတွင်း Determination of the Union 2022 ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်း ဆောင်ရွက်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိပါသည်။ ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများဖြစ်သည့် အက်စတိုးနီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယားနှင့် လတ်ဗီးယားနိုင်ငံတို့မှလည်း အမေရိကန်နိုင်ငံထုတ် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးနှင့် မြေပြင်မှဝေဟင်ပစ် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများအား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ ထောက်ပံ့ပေးအပ်ရန် ပြင်ဆင်လျက်ရှိပါသည်။ NATO အဖွဲ့သည် ရုရှား၏ အနောက်ဘက် နယ်စပ်တစ်ဝိုက် အင်အားတိုးချဲ့ချထားပြီး အမေရိကန်နျူကလီးယားလက်နက်အချို့ကို တပ်ဖြန့်ချထားရန်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံက ယူကရိန်းသို့ တာတိုပစ် ဒုံးကျည်များထောက်ပံ့ပြီး ဗြိတိန်လေ့ကျင့်ရေးတပ်ဖွဲ့များစေလွှတ်ပေးရန် စီစဉ်လျက် ရှိပါသည်။ NATO အဖွဲ့ကလည်း မက္ကဆီကိုနိုင်ငံမှ MI-17 ရဟတ်ယာဉ်များအား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ပေးပို့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားလာပါသည်။ ဒိန်းမတ်နိုင်ငံသည် ဘောလ်တစ်ပင်လယ်သို့ ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘော ၁ စီး စေလွှတ်ခဲ့ပြီး လစ်သူရေးနီးယားနိုင်ငံရှိ နေတိုးအဖွဲ့၏ လေကြောင်းကင်းလှည့်ပျံသန်းရေးအဖွဲ့သို့ F-16 တိုက်လေယာဉ် ၄ စီး ပေးပို့ရန်စီစဉ်ထားကြောင်း သိရှိရပါသည်။ စပိန်နိုင်ငံ သည်လည်း နေတိုးအဖွဲ့၏ ရေတပ်ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းတွင်ပါဝင်ရန် သင်္ဘောများအား စေလွှတ်လျက်ရှိပြီး ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံသို့ တိုက်ခိုက်ရေးဂျက်လေယာဉ်များ ပေးပို့ရန် စီစဉ်ထားသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ ပြင်သစ်နိုင်ငံသည် ရိုမေးနီးယားနိုင်ငံသို့ စစ်ဘက် တပ်ဖွဲ့ဝင်များစေလွှတ်ရန် အသင့်အနေထားတွင်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားပါသည်။ ရုရှားသည် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ အာတိတ်သမုဒ္ဒရာ၊ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှင့် မြေထဲပင်လယ် တို့တွင် စစ်သင်္ဘော ၁၄၀ စီး၊ စစ်မှုထမ်း ၁၀,၀၀၀ ဦးပါဝင်သည့် ရေကြောင်းစစ်ရေး လေ့ကျင့်မှုကို ဇန်နဝါရီလနှင့် ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပြီး နေတိုးတပ်ဖွဲ့သည် မြေထဲပင်လယ်အတွင်း Neptune Strike 22 အမည်ရှိ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်သွားရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနမှလည်း ယူကရိန်းနိုင်ငံ၊ ကိယက်ဖ် (Kyiv) မြို့၌ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသော အမေရိကန်သံရုံး ဝန်ထမ်းများ၏ မိသားစုဝင်များကို အဆိုပါနိုင်ငံမှထွက်ခွာရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများ ကိုလည်း ပုဂ္ဂလိကလေကြောင်း၊ သို့မဟုတ် အဆင်ပြေသည့်နည်းလမ်းများဖြင့် ၎င်းနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသင့်ကြောင်း ပြောကြားထားပါသည်။ ရုရှားအနေဖြင့် ယူကရိန်းအား ကျူးကျော်ရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိကြောင်း၊ ၎င်း၏ပိုင်နက်နယ်မြေအတွင်း တပ်ဖွဲ့ဝင်များကို ပြောင်းရွှေ့ ပိုင်ခွင့်၊ လေ့ကျင့်ပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း၊ အနောက်နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွား တိုးမြှင့်စေရေးအတွက် ယူကရိန်းအား လက်နက်တစ်ခုသဖွယ် အသုံးချနေကြောင်း ရုရှား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မာရီယာဇာခါရိုဗာ (Maria Zokharova) က ဇန်နဝါရီလ ၂၄ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး၊ လူမျိုးရေး အရ တင်းမာလျက်ရှိသည့် ရုရှားနှင့်ယူကရိန်းနိုင်ငံအကြား အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် အနောက်နိုင်ငံများသည် စစ်မီးတောက်လောင်အောင် မီးအပြိုင်မွှေးနေကြောင်း သုံးသပ် တင်ပြအပ်ပါသည်။

အီရတ်နိုင်ငံ၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများကို အားပေးထောက်ခံကြောင်း တူရကီသံတမန်ကပြောကြားခဲ့ခြင်း

တူရကီနိုင်ငံသည် အီရတ်နိုင်ငံ၏ အကြမ်းဖက်တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှု များကို အားပေးထောက်ခံကြောင်း တူရကီသံတမန် အလီရီဇာဂူနေ (Ali Riza Guney) က အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ် မူစတာဖာအယ်လ်ခါဒီမီ (Mustafa al-Kadhimi) နှင့် ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်တွင် တွေ့ဆုံစဉ်ပြောကြားခဲ့သည်ဟု Daily Sabah သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့ ပါသည်။ ထိုတွေ့ဆုံမှုတွင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကိစ္စရပ်များ၊ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးက သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးနှင့်တည်ငြိမ် ရေးကို အန္တရာယ်ပြုနေသော အကြမ်းဖက်သမားများရန်မှကာကွယ်ရန် အရေးကြီးပုံ ကိုလည်း ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်ဟု သိရှိရပါသည်။

လတ်ဗီးယားနိုင်ငံသည် ဘီလာရုဇ်နယ်စပ်တွင် မေလ ၁၀ ရက်အထိ အရေးပေါ်အခြေအနေတိုးမြှင့်ရန်စီစဉ်နေခြင်း

Schengenvisainfo;Jan-23(Sun)

လတ်ဗီးယားအာဏာပိုင်များသည် လူဇာ (Ludza)၊ အော့ဒူဂါဗာ (Augsdaugava)၊ ခရာ့ဆလာဗာ (Kraslava) ဒေသများနှင့် ဒေးဂတ်ဗ်မဲလ်စ် (Daygavpils) မြို့တို့တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေသတ်မှတ်ထားသည့်ကာလအား မေလ ၁၀ ရက်အထိ တိုးမြှင့် သွားရန်စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်း Schengenvisainfo သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၀ ရက်မှစတင်၍ ၎င်းတို့နိုင်ငံနှင့် ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံထိစပ်လျက် ရှိသည့်နယ်စပ်မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံအတွင်းသို့ဝင်ရောက်ရန်ကြိုးပမ်းသည့် ရွှေ့ပြောင်း ဒုက္ခသည် ၄,၉၆၂ ဦးရှိကြောင်းနှင့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်မှစ၍ ဘီလာရုဇ် နယ်စပ်မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံသို့ဝင်ရောက်ရန်ကြိုးပမ်းသည့် ရွှေ့ပြောင်းဒုက္ခသည် အရေအတွက်မှာ သိသိသာသာများပြားလာကြောင်း လတ်ဗီးယားပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး ဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ တစ်ဟုန်ထိုးတိုးတက်များပြားလာသော ရွှေ့ပြောင်း ဒုက္ခသည်များအရေးကြောင့် လတ်ဗီးယားအစိုးရသည် ခရာ့ဆလာဗာ၊ လူဇာ၊ အော့ဒူဂါဗာ ဒေသများနှင့် ဒေးဂတ်ဗ်မဲလ်စ်မြို့တို့တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေအား ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်မှ နိုဝင်ဘာလအထိ စတင်ကြေညာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ထပ်မံ၍ အရေးပေါ် အခြေအနေသတ်မှတ်ထားရှိမှုအား ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်အထိ ထပ်မံ တိုးမြှင့်ကြေညာခဲ့ပါသည်။

ဥရောပသမဂ္ဂနှင့် ဘီလာရုဇ်အကြား ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည့် နယ်စပ်အရေးကိစ္စ သည် Schengen နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်သွားလာခွင့်သဘောတူညီချက်တွင်ပါဝင်သော အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကို နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအား ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရန် လိုအပ်သည်ဟု အထင်အရှားပြသနေကြောင်း လတ်ဗီးယားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အက်ဂါစ်ရန့် ကဲဗစ် (Edgars Rinkevics) က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံ များဖြစ်သော လတ်ဗီးယားအပါအဝင် လစ်သူရေးနီးယား၊ ပိုလန်၊ ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့တွင် ရွှေ့ပြောင်းဒုက္ခသည်ဦးရေမြင့်တက်လာမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရလျက်ရှိခြင်းကြောင့် လတ်ဗီးယား နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက အထက်ပါအတိုင်း မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

တူရကီဆိုက်ပရပ်စ်အစိုးရသည် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲအားကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း

Anadolu Agency;Jan-23(Sun)

တူရကီဆိုက်ပရပ်စ် (Turkish Republic of Northern Cyprus-TRNC) အစိုးရ သည် လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲအား ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း Anadolu Agency သတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါရွေးကောက်ပွဲအတွင်း ပါတီပေါင်း ၈ ခုမှ အမျိုးသမီးအမတ်လောင်း ၁၃၁ ဦးအပါအဝင် စုစုပေါင်းအမတ်လောင်း ၄၀၃ ဦး ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ကြပြီး တူရကီဆိုက်ပရပ်စ်ပြည်သူပေါင်း ၂၀၃,၈၀၀ ဦးက မဲပေးမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ စုစုပေါင်းမဲရလဒ်များ၏ ၇၀.၆၄ ရာခိုင်နှုန်းအား ရေတွက်ပြီးချိန်တွင် အာဏာရအမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးပါတီ (National Unity Party-UBP) က ၃၉.၈၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဦးဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ရွေးကောက်ပွဲဘုတ်အဖွဲ့ (Supreme Election Board-YSk) က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ UBP ပါတီနောက်တွင် ရီပတ်ဘလစ်ကန် တူရကီပါတီ (Republic Turkish Party-CTP) သည် ၃၁.၄၆ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ (Democrat Party-DP) သည် ၇.၆၇ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပြန်လည်ရှင်သန်ရေးပါတီ (Rebirth Party-YDP) သည် ၆.၉၅ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ပြည်သူ့ပါတီ (People’s Party-HP) သည် ၆.၄၈ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့်လည်းကောင်း ရပ်တည် နေခဲ့ကြပြီး ပြည်သူ့ဒီမိုကရေစီပါတီ (Communal Democracy Party-TDP)၊ ပြည်သူ့ လွတ်မြောက်ရေးပါတီ (Communal Liberation Party New Forces-TKP-YG) နှင့် တစ်သီးပုဂ္ဂလပါတီ (Independence Path Party-BY) တို့သည် ၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက်တွင် အသီးသီးရပ်တည်လျက်ရှိခဲ့ကြပါသည်။

လက်ရှိမဲရလဒ်များအရ အမတ်နေရာပေါင်း ၅၀ နေရာတွင် UBP ပါတီသည် အမတ်နေရာ ၂၄ နေရာ၊ CTP ပါတီသည် အမတ်နေရာ ၁၈ နေရာ၊ DP ပါတီနှင့် YDP ပါတီတို့သည် အမတ်နေရာ ၃ နေရာနှင့် HP ပါတီသည် အမတ်နေရာ ၂ နေရာရရှိထား ခဲ့ပါသည်။ မဲရလဒ်အားလုံးရေတွက်ပြီးချိန်၌ ၎င်း၏ပါတီအနိုင်ရရှိခဲ့ပါက ညွန့်ပေါင်းအစိုးရ ဖွဲ့စည်းနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း တူရကီဆိုက်ပရပ်စ်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် UBP ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ ဖိုင်ဇ်စူကူဂလူ (Faiz Sucuoglu) က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲ အတွင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တူရကီဆိုက်ပရပ်အစိုးရသည် ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ဗီဇပြောင်းမျိုးကွဲ Omicron ကူးစက်မှုမြင့်တက်လာမှုကြောင့် ကျန်းမာရေးစည်းကမ်းနှင့်အညီ မဲရုံအတွင်း လူပေါင်း ၁၅၀ ကျော်အထိသာ ဝင်ရောက်မဲပေးခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ကူးစက်ခံရသူများအား မဲပေးခွင့်မပြုခဲ့ကြောင်း၊ ရွေးကောက်ပွဲအား သတ်မှတ်ချိန်ထက် တစ်နှစ်စော၍ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပြုလုပ်မည့်ရက်အား ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သတင်းအရင်းအမြစ်များ၏ ဖော်ပြချက်အရ သိရှိရပါသည်။

ဘူလ်ဂေးရီးယားသမ္မတသည် ၎င်း၏ ဒုတိယသက်တမ်းကို ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့ခြင်း

ဘူလ်ဂေးရီးယားသမ္မတ ရူမန်ရာဒက်ဗ် (Rumen Radev) သည် ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်တွင် သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့ပြီးနောက် ၎င်း၏ရာထူး ဒုတိယ သက်တမ်းကို စတင်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုပွဲအခမ်းအနားသို့ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ နီကိုလာမင်ချက်ဗ် (Nikola minchev)၊ ဝန်ကြီးချုပ် ကာရီလ်ပက်ကော့ဗ် (Kiril Petkov)၊ အစိုးရအဖွဲ့တာဝန်ရှိသူများနှင့် နိုင်ငံခြားသံတမန်များ တက်ရောက် ခဲ့ကြပါသည်။ သမ္မတရာဒက်ဗ်သည် အသက် ၅၈ နှစ်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိပြီး ပထမအကြိမ် သမ္မတဖြစ်လာခဲ့ပါ သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပခဲ့သော သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ထပ်မံ အနိုင်ရရှိခဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ်သမ္မတသက်တမ်းကို ဆက်လက်ထမ်းဆောင်ခွင့် ရရှိခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

တူရကီစစ်ဘက်သည် မောင်းသူမဲ့တိုက်လေယာဉ်တင်ပို့ရောင်းချရေး ပထမဆုံး သဘောတူစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်း

Trtworld;Jan-24(Mon)

တူရကီကာကွယ်ရေးပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီသည် Bayraktar Akinci အမျိုးအစား မောင်းသူမဲ့တိုက်လေယာဉ် (unmanned combat aerial vehicle-UCAV) တင်ပို့ရောင်းချရေးပထမဆုံးသဘောတူစာချုပ်နှင့် Bayraktar TB2 မောင်းသူမဲ့တိုက်လေယာဉ် များအား နိုင်ငံပေါင်း ၁၆ နိုင်ငံသို့တင်ပို့ရေးသဘောတူစာချုပ် ၂ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ကြောင်း SAHA Istanbul ကာကွယ်ရေးနှင့် လေကြောင်းနည်းပညာဆိုင်ရာအဖွဲ့နှင့် BAYKAR ကာကွယ်ရေးနည်းပညာကုမ္ပဏီတို့၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် ဟာလက်ဘေ ရက်တာ (Haluk Bayraktar) က ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်အရ Bayraktar Akinci မောင်းသူမဲ့တိုက်လေယာဉ်များနှင့် မြေပြင် စနစ်များကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ပို့ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဘေရက်တာက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တူရကီကာကွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းမှ တီထွင်ထုတ်လုပ် ထားသည့် မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များ (unmanned aerial vehicle-UAVs) နှင့် မောင်းသူမဲ့ တိုက်လေယာဉ်များ (UCAVs) သည် ပြည်တွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခဲ့သည့်အပြင် NATO နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၉ နိုင်ငံသို့လည်း တင်ပို့ထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထည့်သွင်းပြောကြား ခဲ့ပါသည်။

တူရကီနိုင်ငံအနေဖြင့် မဟာဗျူဟာမြောက်မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးရှိသည့် နိုင်ငံ များသို့ ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများတင်ပို့ခြင်းသည် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် လူမှုရေး ဆိုင်ရာလှုပ်ရှားမှုများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေးအတွက် အခြေခံကျသည့်ဆောင်ရွက်ချက် တစ်ခုဖြစ်ကြောင်းနှင့် တူရကီကာကွယ်ရေးစက်မှုလုပ်ငန်းသည် ကမ္ဘာ့ကာကွယ်ရေးနှင့် လေကြောင်းပို့ကုန်စုစုပေါင်းတန်ဖိုး၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ရှိသည့်အတွက် အကြီးမားဆုံး အောင်မြင်မှုတစ်ခုရရှိထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဘေရက်တာက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါ သည်။ တူရကီနိုင်ငံ၏ ကာကွယ်ရေးနှင့် အာကာသဆိုင်ရာလုပ်ငန်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ပို့ကုန်တင်ပို့ရေးသဘောတူညီချက်များတိုးမြှင့်ရရှိခဲ့ခြင်းကြောင့် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံကျော် စံချိန်တင်ပေးပို့ခဲ့ပြီး ပို့ကုန်စုစုပေါင်းတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၂၂ ဘီလီယံအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ တူရကီကာကွယ်ရေးစက်မှု လုပ်ငန်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအတိုင်းအတာဖြင့် ၎င်း၏စျေးကွက်တန်ဖိုးကိုတိုးမြှင့်ရန်နှင့် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်းတင်ပို့သည့် ၁၀ နိုင်ငံစာရင်းတွင်ပါဝင်နိုင်ရန် အဓိကရည်မှန်းထားလျက် ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

နိုင်ငံတာစီးပွား‌ရေးသတင်းစဉ် ၃/၂၀၂၂

 

တူရကီသမ္မတသည် ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းသမ္မတတို့အား တူရကီ၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသွားရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ခြင်း

News.cn; Jan-21 (Fri)

ယူကရိန်းနယ်စပ်အရေးကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင် (Vladimir Putin) နှင့် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာဇီလန်စကီး (Voladymyr Zulensky) တို့အား တူရကီနိုင်ငံ၊ အစ္စတန်ဘူလ် (Iseanbul) မြို့၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုပြုလုပ်သွားရန် အတွက် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြောင်း တူရကီသမ္မတ ရီဆတ်တေရစ်အာဒိုဂန် (Recep Tayyip Erdogan) က ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် မြို့တော် အန်ကာရာ (Ankara) ၌ အယ်လ်ဆာဗေးဒိုး သမ္မတ နာယစ်ဘူကီလီ (Nayib Bukele) နှင့်ပူးတွဲကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည့် သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပေါ်လျက် ရှိသည့်တင်းမာမှုများသည် စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားလာနိုင်သည့်အခြေအနေတွင်ရှိကြောင်း၊ အဆိုပါနှစ်နိုင်ငံလုံးနှင့်ဆက်ဆံလျက်ရှိသည့် ၎င်းတို့နိုင်ငံအနေဖြင့် များစွာစိတ်မကောင်း ဖြစ်မိကြောင်း၊ ပူတင်နှင့် ဇီလန်စကီးတို့ နှစ်ဦးအနေဖြင့်လည်း အမြန်ဆုံးမျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုပြုလုပ်သွားမည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း အာဒိုဂန်က ထုတ်ဖော်ပြောကြား ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကိုရှေးရှု၍ လာမည့်ဖေဖော်ဝါရီလ အစောပိုင်းတွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့သွားရောက်၍ ယူကရိန်းသမ္မတနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှု ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။

တူရကီနိုင်ငံအနေဖြင့် ဥရောပလုံခြုံရေးနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Organization for security and Cooperation in Europe -OSCE) မင့်စ် (Minsk) အဖွဲ့ အစည်းအဝေးတစ်ရပ်အား ယူကရိန်း၊ ရုရှားတို့နှင့်အတူ အစ္စတန်ဘူလ်မြို့၌ လက်ခံကျင်းပ နိုင်ရန်အတွက် သံတမန်ဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း သတင်းအရင်းအမြစ် များက ဖော်ပြခဲ့ကြပါသည်။ အဆိုပါအစည်းအဝေးအတွက် ရက်အတိအကျ မသတ်မှတ် ရသေးသော်လည်း ရုရှား၊ ယူကရိန်းနှင့် ဒွန်းဘတ်စ် (Donbass) ဒေသတို့မှ ကိုယ်စားလှယ်များ တက်ရောက်ရန်မျှော်မှန်းထားကြောင်း အာဒိုဂန်က ပြောကြားထားခဲ့ပါသည်။ တူရကီ နိုင်ငံသည် ယူကရိန်းနှင့်ရုရှား နှစ်နိုင်ငံလုံးနှင့်ကောင်းမွန်သောဆက်ဆံရေးရှိသော်လည်း ဆီးရီးယားနှင့် လစ်ဗျားအပေါ်ထားရှိသော ရုရှား၏မူဝါဒများနှင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ခရိုင်းမီးယား ကျွန်းဆွယ်အား ရုရှားမှသိမ်းပိုက်မှုများကိုဆန့်ကျင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။ ယူကရိန်းအရှေ့ပိုင်းရှိ ဒွန်းဘတ်စ်ဒေသ၌ ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားလျက်ရှိစဉ် တူရကီနိုင်ငံက ယူကရိန်းအား ၎င်းနိုင်ငံထုတ် Bayraktar အမျိုးအစား မောင်းသူမဲ့လေယာဉ်များရောင်းချ ပေးခဲ့ခြင်းကြောင့် တူရကီနှင့်ရုရှားနိုင်ငံတို့အကြား ဆက်ဆံရေးမှာတင်းမာလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

မော်ဒိုဗာသည် စွမ်းအင်ကဏ္ဍဆိုင်ရာ နိုင်ငံအရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ခြင်း

News.cn; Jan-21 (Fri)

ရုရှားစွမ်းအင်ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုဖြစ်သည့် Gazprom မှ မော်ဒိုဗာနိုင်ငံသို့ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့တင်ပို့မှုရပ်ဆိုင်းထားနိုင်ခြင်းကြောင့် မော်ဒိုဗာလွှတ်တော်သည် စွမ်းအင်ကဏ္ဍ၌ ရက်ပေါင်း ၆၀ ကြာ အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ရပ်ကို ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့ပါသည်။ Gazprom ကုမ္ပဏီသည် ဇန်နဝါရီလအတွက် ပေးချေရမည့်ငွေကြေးအား ကြိုတင်တောင်းခံခဲ့ရာ မော်ဒိုဗာပြည်တွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ကုမ္ပဏီ Moldovagaz အနေဖြင့် လိုအပ်သည့် ငွေကြေးအလုံအလောက်မရှိခြင်းကြောင့် ပေးချေရန်ပျက်ကွက်ခဲ့သည့် အတွက် Gazprom ကုမ္ပဏီမှ မော်လ်ဒိုဗာသို့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တင်ပို့မှုအား ဇန်နဝါရီလ ၂၁ ရက်မှစတင်၍ဆိုင်းငံ့ထားရန် သတိပေးပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ Moldovagaz နှင့် Gazprom ကုမ္ပဏီတို့သည် ကြိုတင်ငွေပေးချေမှုစည်းမျဉ်းပါရှိသော သဘောတူညီချက်အား နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ချုပ်ဆိုထားရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး Gazprom ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် ယခင်က ဆိုင်းငံ့ငွေပေးချေမှုစနစ်ကို လက်ခံခဲ့သော်လည်း လက်ရှိတွင် ကြိုတင်ငွေပေးချေမှုဆိုင်ရာ စာချုပ်ပါစည်းမျဉ်းများကို ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စတင်အသုံးပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း မော်ဒိုဗာဝန်ကြီးချုပ် နတာလီရာဂါဗရီလီတာ (Natalia Gavrilița) က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

Moldovagaz သည် Gazprom ထံ ၂၀၂၂ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွက် ကြိုတင် ငွေပေးချေမှုအဖြစ် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ သို့မဟုတ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆၃ သန်းခန့်အား ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် ပေးချေရမည်ဖြစ်ရာ ၎င်းကုမ္ပဏီအနေဖြင့် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၈ သန်းသာရှိကြောင်း ဝန်ကြီးချုပ် ဗရီလီတာက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ မော်ဒိုဗာလွှတ်တော်၏ဆုံးဖြတ်ချက်အရ အရေးပေါ်အခြေအနေထုတ်ပြန်ထားသည့် ကာလအတွင်း ထူးခြားသောအခြေအနေများဆိုင်ရာ အမျိုးသားကော်မရှင်သည် စီမံ ခန့်ခွဲရေးအာဏာပိုင်အဖြစ်တာဝန်ယူ၍ အရေးပေါ်အခြေအနေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်မည့် အကျိုးဆက်များကိုလျော့နည်းစေရန်၊ ဖယ်ရှားနိုင်ရန်နှင့် ကာကွယ်တားဆီးရန်အတွက် လိုအပ်သည့်ဆောင်ရွက်ချက်များကို ချမှတ်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ဩစတြီးယားနိုင်ငံတွင် အရွယ်ရောက်ပြီးသူတိုင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံရမည့် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့ခြင်း

အရွယ်ရောက်ပြီးသူတိုင်း ကိုဗစ်-၁၉ ကာကွယ်ဆေး မဖြစ်မနေထိုးနှံရမည့် ဥပဒေကြမ်းကို ဩစတြီးယားအောက်လွှတ်တော်က မဲခွဲဆုံးဖြတ်အတည်ပြုခဲ့ပါသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် စတင်အသက်ဝင်မည့် အဆိုပါဥပဒေအရ လာမည့်မတ်လ လယ်မှစ၍ ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်းမပြုသည့် အရွယ်ရောက်သူများအနေဖြင့် ယူရို ၃၆၀၀ အထိ ဒဏ်ကြေးပေးဆောင်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ လက်ရှိအချိန်အထိ ဩစတြီးယား နိုင်ငံတွင် ကာကွယ်ဆေးအပြည့်အဝထိုးနှံပြီးသူ ၇၂ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပါသည်။ ဥပဒေကြမ်းအား အထက်လွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေးမဲခွဲမှုပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး အတည်ပြု ခဲ့ပါက သမ္မတက လက်မှတ်ရေးထိုးရမည်ဖြစ်ကြောင်းသိရှိရပါသည်။

Cornelia Cozlovschi appointed chairperson of the CNP’s Board

 21 Jan. 2022

Cornelia Cozlovschi was appointed a member and chairperson of the Board of Directors of the National Financial Market Commission (NCFM) for a five-year term. The decision was approved with the vote of 55 deputies, during the sitting of the Legislative.

Cornelia Cozlovschi graduated from the State University of Moldova, Faculty of Applied Mathematics, is a master in economics and public management. She has experience in the banking and leasing sector, including top management positions, as well as in the public service.

At the same time, the deputies appointed, with 55 votes, Adrian Gheorghiţă as a member and vice-president of the CNPF Board of Directors.

Adrian Gheorghiţă has a degree in economics, specializing in banking and finance, and a master's degree in economics, specializing in corporate finance and insurance. He has a long experience in the "American Chamber of Commerce of Moldova" Employers' Association, including the position of Deputy Director.

On October 7, 2021, Vitalie Lemne was appointed a member and vice-president of the CNPF Board of Directors for a five-year term.

On September 9, 2021, the Parliament revoked the members of the CNPF Board of Directors.

CNPF is an autonomous public authority which authorizes and regulates the activity of the participants on the non-banking financial market, as well as supervises the observance of the legislation.

 TRM - Cornelia Cozlovschi appointed chairperson of the CNP’s Board

ပါကစ္စတန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့သည် အစ္စရေး၏အမျိုးသားလုံခြုံရေးအပေါ် ကြီးမားသည့်ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေမည့်နိုင်ငံများ ဖြစ်လာနိုင်သည်ဆိုခြင်း

IST; Jan-20(Thu)

ပါကစ္စတန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့သည် အနာဂတ်ကာလ၌ အစ္စရေးနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား လုံခြုံရေးအပေါ် ကြီးမားသည့်ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေမည့် နိုင်ငံများဖြစ်လာနိုင်သည်ဟု အီတလီနိုင်ငံရေးအကြံပေး ဆာဂျီအိုရက်စတဲလီ (Sergio Restelli) က The Times of Israel သတင်းဝဘ်ဆိုက်၌ရေးသားခဲ့ကြောင်း IST သတင်းဝဘ်ဆိုက်က ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ လက်ရှိအချိန်၌ အီရန်နိုင်ငံသည် အစ္စရေး၏ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိကြောင်း၊ အစ္စရေးနိုင်ငံအနေဖြင့် တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံတွင်းရှိ အာဖဂန် ဒုက္ခသည်များအားကူညီပေးမှုသည် အနာဂတ်ကာလ၌ အစ္စရေး၏လုံခြုံရေးကိုကာကွယ်ရန် အတွက် မှန်ကန်သည့်ဆောင်ရွက်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပါကစ္စတန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံ တို့သည် အထူးသဖြင့် အစ္စရေး၏နယ်စပ်ဒေသများ၏လုံခြုံရေးအား ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်စေမည့်နိုင်ငံများဖြစ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ရေးသားထားခဲ့ပါသည်။

အီရန်နိုင်ငံသည် ဟားမတ်စ်စစ်သွေးကြွအဖွဲ့အား လက်နက်များထောက်ပံ့ ပေးခြင်းနှင့် စစ်သင်တန်းများပေးခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်၍ အစ္စရေးနှင့်ထိစပ်နေသည့် နယ်စပ်ဒေသမှ ဒေသခံများအား ၎င်းတို့ကိုယ်ပွားဖြစ်လာစေရေး အတွေးအခေါ်များ သွတ်သွင်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ကြောင်း၊ တူရကီနိုင်ငံသည် အစ္စရေးနိုင်ငံ အပေါ် အဓိကပစ်မှတ်ထား၍ တိုက်ခိုက်နေသည့် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ၌ သိသာ ထင်ရှားစွာ ပါဝင်ပတ်သက်မှုများရှိလာသဖြင့် အစ္စရေး၏လုံခြုံရေးအား ခြိမ်းခြောက်မှု ဖြစ်စေမည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်လာသည့်အပြင် လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၌ မကြာခဏဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည့် အစ္စရေးဆန့်ကျင်ရေးဆန္ဒပြမှုများ သည်လည်း မြင့်တက်လျက်ရှိကြောင်း ရက်စတဲလီက ထည့်သွင်းရေးသားထားခဲ့ပါသည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံသည် အီဗရာဟင်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် အချိန်မှစ၍ အီရန်နှင့် ၎င်း၏မိတ်ဖက်နိုင်ငံများထံမှကြီးမားသည့် အမျိုးသားလုံခြုံရေး ဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်ရလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ဟန်ဂေရီဝန်ကြီးချုပ်သည် ရုရှားသို့ချစ်ကြည်ရေးခရီး သွားရောက်ရန်စီစဉ်ထားရှိခြင်း

ဟန်ဂေရီဝန်ကြီးချုပ် ဗစ်တာအော်ဘန် (Viktor Orban) သည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်တွင် ရုရှားနိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးသွားရောက်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်း ဟန်ဂေရီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ပီတာဆီဂျာတို (Peter Szijjarto) က ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် Tass သတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် အော်ဘန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရေး နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အဓိကထားဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြား ခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံအနေဖြင့် နျူကလီးယားစွမ်းအင်သုံးဓာတ်အားပေး စက်ရုံတည်ဆောက်ခြင်းကို ယခုနှစ်ပထမပတ်ကာလအတွင်း စတင်အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်ရန်လိုလားလျက်ရှိပြီး နျူကလီးယားဓာတ်ပေါင်းဖို ၂ ခုကိုလည်း ယခုဆယ်စုနှစ်အတွင်း အပြီးသတ်ဆောက်လုပ်ဆောင်ရွက်လိုကြောင်း ဆီဂျာတိုက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် အော်ဘန်နှင့် သမ္မတ ပူတင်တို့သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကလည်း ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

တူရကီသမ္မတသည် ယူကရိန်းသို့ချစ်ကြည်ရေးခရီးသွားရောက်ရန်စီစဉ်ထားရှိခြင်း

တူရကီသမ္မတ ရီဆက်တေရစ်အာဒိုဂန် (Recep Tayyip Erdogan) သည် တူရကီ-ယူကရိန်း သံတမန်ဆက်ဆံရေးထူထောင်သည့် နှစ် (၃၀) ပြည့်အထိမ်းအမှတ် အဖြစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်တွင် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ရန်စီစဉ်ထားကြောင်း တူရကီသမ္မတ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အီဘရာဟင်ကေလင် (Ibrahim Kalin) က ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းခရီးစဉ်၌ အာဒိုဂန်အနေဖြင့် ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာဇီလန်စကီး (Volodymyr Zelensky) နှင့် သီးခြားတွေ့ဆုံ သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာကွယ်ရေးကဏ္ဍအပါအဝင် အခြားသောကဏ္ဍ များ၌ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုလုပ်ရေးနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် သဘောတူညီချက်များ အား လက်မှတ်ရေးထိုးသွားရန် မျှော်မှန်းထားရှိပါသည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံတွင်း ဖြစ်ပေါ် နေသည့် အခြေအနေများနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ကြားဝင်ဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် အသင့်ရှိသည်ဟု အာဒိုဂန်က ကမ်းလှမ်းထားရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

အက်စတိုးနီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယား၊ လတ်ဗီးယားတို့မှ လက်နက်များအား ယူကရိန်းသို့လွှဲပြောင်းပေးရန် အမေရိကန်က အတည်ပြုခဲ့ခြင်း

Urdupoint; Jan-20 (Thu)

ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့အကြား တင်းမာမှုများမြင့်တက်နေစဉ် အက်စတိုးနီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယား၊ လတ်ဗီးယားနိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့နိုင်ငံများရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံထုတ် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများကို ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုမှုအား အမေရိကန်အစိုးရက အတည်ပြုလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း အထက်လွှတ်တော်နိုင်ငံခြား ဆက်ဆံရေးကော်မတီမှ ထိပ်တန်းရီပတ်ဘလစ်ကန်လွှတ်တော်အမတ် ဂျင်းရိရှ် (Jim Risch) က ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သည့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြား ခဲ့ပါသည်။ ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်နံနက်ပိုင်းတွင် အက်စတိုးနီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယား၊ လတ်ဗီးယားနိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့၏ တင့်ဖျက်နှင့် မြေပြင်မှဝေဟင်ပစ်ဒုံးကျည် ကဲ့သို့သော အမေရိကန်ထုတ်လက်နက်များအား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ပေးပို့ရန် ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံခဲ့သဖြင့် အထက်ပါအတည်ပြုချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ယူကရိန်း နိုင်ငံသည် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ကျူးကျော်မှုကို ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် လက်နက်မျိုးစုံ လိုအပ်လျက်ရှိပြီး မဟာမိတ်နိုင်ငံများကလည်း ၎င်းတို့၏လက်နက်များအား ယူကရိန်းသို့ ထောက်ပံ့ပေးရန် လိုလားလျက်ရှိပါသည်။

အနောက်နိုင်ငံများနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံတို့သည် ယူကရိန်းနယ်စပ်အနီးတွင် ရုရှား၏ ရန်လိုသည့်လုပ်ရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများအား မကြာသေးမီက ဖော်ပြခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံသည် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံကို ကျူးကျော်ရန်အတွက် စစ်ရေးမြှင့်တင် မှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်း ယူကရိန်းနိုင်ငံက စွပ်စွဲပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံ၏ စွပ်စွဲချက်အား ရုရှားနိုင်ငံက ငြင်းဆိုထားပြီး ၎င်းတို့အနေဖြင့် မည်သည့်နိုင်ငံကိုမှျ တိုက်ခိုက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိကြောင်းနှင့် အဆိုပါစွပ်စွဲချက်များသည် ရုရှားနယ်စပ် အနီးတွင် နေတိုးစစ်လက်နက်ပစ္စည်းများ ပိုမိုချထားရန်အတွက် အကြောင်းပြချက် တစ်ခုသာဖြစ်သည်ဟု ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အမေရိကန်၏ လက်နက်ပို့ကုန် လိုင်စင်စည်းမျဉ်းများအရ ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများသည် ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ လက်နက်များ မလွှဲပြောင်းမီ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်ရယူရန်လိုအပ်သဖြင့် ယခုကဲ့သို့ လက်နက်လွှဲပြောင်းခွင့် အတည်ပြုချက်ကို ရယူခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရ ပါသည်။

သုံးသပ်ချက်

ရုရှားနိုင်ငံသည် ယူကရိန်းနယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် တပ်အင်အားသိန်းနှင့်ချီ၍ တပ်ဖြန့်ထားပြီး အိမ်နီးချင်း ဘီလာရုဇ်နိုင်ငံနှင့်လည်း ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်ခန်းများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။ ထိုကဲ့သို့လုပ်ဆောင်ရခြင်းမှာ မိမိနိုင်ငံအတွင်းသို့ NATO တပ်ဖွဲ့များ ကျူးကျော်လာမည့်အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန်လုပ်ဆောင်ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း ရုရှားသမ္မတရုံးက ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အနောက်နိုင်ငံ များနှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသည် ယူကရိန်းနယ်စပ်တစ်လျှောက်တွင် ရုရှား၏ စစ်အင်အား တိုးချဲ့ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ လွန်စွာစိုးရိမ်လျက်ရှိပါသည်။ ယူကရိန်းနိုင်ငံဘက်မှ ကာကွယ် နိုင်ရန်အတွက် ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများဖြစ်သော အက်စတိုးနီးယား၊ လစ်သူရေးနီးယားနှင့် လတ်ဗီးယားနိုင်ငံတို့သည် ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်ထားသော အမေရိကန်နိုင်ငံထုတ် လေကြောင်းရန် ကာကွယ်ရေးနှင့် မြေပြင်မှဝေဟင်ပစ် စစ်လက်နက်ပစ္စည်းအား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် ဆန္ဒရှိလျက်ရှိပါသည်။ ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများသည် အမေရိကန်နိုင်ငံ ထံမှ လက်နက်များဝယ်ယူစဉ်က ၎င်းတို့ဝယ်ယူထားသော လက်နက်များအား အခြားသော နိုင်ငံများသို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း၊ ရောင်းချပေးခြင်းများမပြုရန်ဟူသောအချက်သည် စာချုပ်တွင်ပါရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏လက်နက်များအား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန်နိုင်ငံ၏ ခွင့်ပြုချက်ကိုရရှိရန် လိုအပ်နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ဩဇာအာဏာအား ဖြန့်ကြက်လိုသည့်အတွက် ဘောလ်တစ်နိုင်ငံများ၏ တောင်းဆိုချက်ကိုလက်ခံ၍ ၎င်းနိုင်ငံထုတ်လက်နက်များအား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် အတည်ပြုခဲ့ပါသည်။ အမေရိကန်၏ လက်နက် လွှဲပြောင်းပေးရေးအတည်ပြုချက်သည် ရုရုားနိုင်ငံအတွက်လည်း စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ဆက်ဆံရေးတင်းမာမှုများ မြင့်တက်လျက်ရှိသည့် ရုရှား-ယူကရိန်းနိုင်ငံ အကြား ယူကရိန်းနိုင်ငံသို့ အနောက်အုပ်စုများ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်လာမှုသည် နှစ်နိုင်ငံ အကြားတင်းမာမှုများ ပိုမိုတိုးပွားလာစေနိုင်ပါသည်။ အဆိုပါအခြေအနေကို သံတမန် ရေးနည်းလမ်းနှင့်ဖြေရှင်းမှသာ အောင်မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သော်လည်း ယူကရိန်းနိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်အပါအဝင် အနောက်နိုင်ငံများက လက်နက်များ အပြိုင်အဆိုင်ထောက်ပံ့ ပေးလျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ရုရှား-ယူကရိန်းအရေးကိစ္စအား သံတမန်ရေးနည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းမပြုနိုင်ပါက ခေတ်သစ်စစ်လက်နက်ပစ္စည်းများအသုံးပြု၍ ပြင်းထန်သည့် ကြားခံစစ်ပွဲတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ်ပါသည်။

အက်စတိုးနီးယားအစိုးရသည် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်သုံးစွဲသွားမည်ဆိုခြင်း

Sputnik; Jan- 19 (Wed)

အက်စတိုးနီးယားအစိုးရသည် နိုင်ငံကာကွယ်ရေးကဏ္ဍ ခိုင်မာအားကောင်း လာစေရေးအတွက် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ယူရို ၃၈၀ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၂၉.၄ သန်း) ထပ်မံတိုးမြှင့်သုံးစွဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အက်စတိုးနီးယားဝန်ကြီးချုပ် ကာဂျာကယ်လက်စ် (Kaja Kallas) က ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံ၏ ဘက်စုံကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ကနဦးတွင် ယူရို ၁.၁၃ ဘီလီယံအထိတိုးမြှင့်ပေးရန် စီစဉ်ထားခဲ့သော်လည်း အက်စတိုးနီးယားလွှတ်တော်မှ ချမှတ်ခဲ့သည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံတော်ဘတ်ဂျက်အစီအစဉ်အရ ယူရိုသန်း ၇၅၀၊ သို့မဟုတ် GDP ၏ ၂.၃ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ ခွဲဝေပေးခဲ့ပါသည်။ သို့သော် အက်စတိုးနီးယားအစိုးရ သည် စစ်ရေးနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် ခြိမ်းခြောက်မှုများကိုရင်ဆိုင်ရာတွင် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ကာကွယ်ရေးရန်ပုံငွေိကို ထပ်မံတိုးမြှင့်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ ခြင်းကြောင့် လွှတ်တော်အနေဖြင့် သဘောတူခွင့်ပြုပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ရုရှားနိုင်ငံသည် မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မည်သို့မျှ ဝင်ရောက်ပြောဆိုခွင့်ရှိမည်မဟုတ် ကြောင်းနှင့် အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း နေတိုးအဖွဲ့၏ ဘုံရပ်တည်ချက် မူဝါဒကို ဖြည့်ဆည်းအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် အစဉ်တစိုက်ကြိုးပမ်း လျက်ရှိကြောင်း ကယ်လက်စ်က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် ရုရှားသည် တင်းမာမှု များကို ဖြေလျှော့မည့်လက္ခဏာမရှိဘဲ ယူကရိန်းအပေါ် စစ်ရေးအရရန်စမှုများ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေမှုများကြောင့် ၎င်းတို့အနေဖြင့် ပြင်ဆင်မှုများလုပ်ဆောင်ထားရမည် ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ရုရှားအနေဖြင့် ယူကရိန်းအပေါ် ဖိအားပေးမှုများ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင် လာပါက ဥရောပသမဂ္ဂသည် အမေရိကန်နှင့်ပူးပေါင်း၍ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုအစီအစဉ် များကို လုပ်ဆောင်သွားနိုင်ဖွယ်ရှိကြောင်းကိုလည်း ၎င်းက အလေးထားပြောကြားခဲ့ ပါသည်။ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံသည် ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် ကာကွယ်ရေး အသုံးစရိတ်အတွက် ယူရို ၄၅၀ သန်းအသုံးပြုခဲ့ပြီး ယခုနှစ်တွင် ဘောလ်တစ် (Baltic) ဒေသ၏ လုံခြုံရေးအခြေအနေယိုယွင်းလာခြင်းကြောင့် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ပိုမိုတိုးမြှင့်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ဂရိနိုင်ငံသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံထံမှ Rafale တိုက်လေယာဉ်များ လက်ခံရရှိခဲ့ခြင်း

Defense News; Jan-20(Thu)

ဂရိနိုင်ငံသည် ဇန်နဝါရီလ ၁၉ ရက်တွင် ပြင်သစ်နိုင်ငံထံမှ Rafale တိုက်လေယာဉ် ၆ စီး လက်ခံရရှိခဲ့ကြောင်း Defense News သတင်းဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ ဂရိနှင့် ပြင်သစ်အစိုးရတို့အကြား ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် တိုက်လေယာဉ်များနှင့် စစ်သင်္ဘောများဝယ်ယူရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် ကာကွယ်ရေး ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များအား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသဘောတူညီချက် များအရ ဂရိနိုင်ငံအနေဖြင့် ယူရို ၂.၅ ဘီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂.၈ ဘီလီယံ) တန်ဖိုးရှိ ပြင်သစ်လေတပ်ထံမှ Rafale တိုက်လေယာဉ် ၁၂ စီး၊ ပြင်သစ်နိုင်ငံ အခြေစိုက် Dassault ကုမ္ပဏီထံမှ Rafale တိုက်လေယာဉ် ၆ စီးဝယ်ယူခွင့်ရရှိခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသဘောတူညီချက်အရ ပြင်သစ်လေတပ်က ပထမအသုတ်အနေဖြင့် ယခုကဲ့သို့ Rafale တိုက်လေယာဉ် ၆ စီးအား ဂရိနိုင်ငံထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ပြင်သစ် နိုင်ငံအနေဖြင့် ကျန်ရှိသည့်တိုက်လေယာဉ်များကို ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အပြီးသတ်လွှဲပြောင်းပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဂရိစစ်ဘက်က ပြောကြားထား ခဲ့ပါသည်။ ယခုကဲ့သို့ Rafale တိုက်လေယာဉ်များဝယ်ယူခဲ့ခြင်းသည် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေး၊ စစ်ဆင်ရေးနှင့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအခန်းကဏ္ဍများကို အဆင့်မြှင့်တင် သွားရန်အတွက်ဖြစ်ကြောင်း ဂရိဝန်ကြီးချုပ် ကရီယာကော့စ်မစ်ဆိုတားကစ် (Kryriakos Mitsotakis) က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဂရိနှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့အကြား မြေထဲပင်လယ် အရှေ့ပိုင်းတွင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တူးဖော်ရေးဆိုင်ရာ နယ်မြေပိုင်နက်အငြင်းပွားမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိစဉ် နှစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အဆိုပါဒေသတွင် လေကြောင်းကင်းလှည့်မှုများကို အပြိုင်အဆိုင်လုပ်ဆောင်လျက်ရှိပါသည်။ ထိုသို့အခြေအနေများ ဖြစ်ပွားလျက်ရှိစဉ် အတွင်း ဂရိနိုင်ငံအနေဖြင့် ၎င်းတို့လေတပ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို မြှင့်တင်နိုင်ရန်အတွက် ယခုကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာသဘော တူညီချက်များအရ ဂရိနိုင်ငံအနေဖြင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံထံမှ ယူရို ၃ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ ဖရီးဂိတ်စစ်သင်္ဘော ၃ စီးကိုလည်း ဝယ်ယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

တရုတ်နှင့် အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့သည် ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်မှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း

Xinhua; Jan-18 (Tue)

တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိ (Wang Yi) နှင့် အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံ ခြားရေးဝန်ကြီး အီဗာမာရီယာလီမတ်စ် (Eva-Maria liimets) တို့သည် ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်တွင် ဗီဒီယိုကွန်ဖရင့်မှတစ်ဆင့် ဆွေးနွေးမှုတစ်ရပ်ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း Xinhua သတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ တရုတ်နှင့် အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံတို့သည် လွန်ခဲ့ သည့် နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်မှစ၍ သံတမန်ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ် ထူထောင်ခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံများဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား အပြန်အလှန်လေးစားမှုနှင့်တန်းတူညီမျှမှုတို့သည် အပြန်အလှန်အကျိုးကျေးဇူးများကို ဖြစ်ထွန်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝမ် က ပြောကြားခဲ့ ပါသည်။ ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံအကျိုးစီးပွားအတွက် အလေးအနက်ထားဆောင်ရွက်သွားရန်၊ ပြည်တွင်းရေးကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမရှိသည့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးစံနှုန်း များကို လေးစားလိုက်နာရန်နှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအတွက် အဓိကကျသည့် နိုင်ငံရေး အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်အတွက် အလေးထားဆောင်ရွက် သင့်ကြောင်းကိုလည်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

နှစ်နိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစားအသောက်ထုတ်ကုန်များ၊ အီလက်ထ ရွန်နစ်ကုန်သွယ်ရေး (e-commerce) နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးစသည့် နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့သွားရန်အတွက်လည်း ၎င်းဆွေးနွေးမှုအတွင်း ဝမ် က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း တရုတ်၏တစ်နိုင်ငံတည်း မူဝါဒ (One-China Policy) ကိုအခိုင်အမာထောက်ခံကြောင်းနှင့် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုကိုမြှင့်တင်ပြီး နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း လီမတ်စ် က ကတိပြုပြောကြားခဲ့ပါသည်။ နှစ်နိုင်ငံ ခေါင်းဆောင်များအနေဖြင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း သွားရန်၊ သံတမန်ရေးရာနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးပွဲများကျင်းပသွားရန်နှင့် တရုတ် နိုင်ငံသို့ အက်စတိုးနီးယားနိုင်ငံမှ နို့ထွက်ကုန်ပစ္စည်းများ၊ တောရိုင်းနှင့်ရေထွက် ကုန်ပစ္စည်းများတင်ပို့နိုင်ရေး သဘောတူညီခဲ့ကြပါသည်။ ထို့ပြင် နှစ်နိုင်ငံအကြား စိမ်းလန်းစိုပြေရေးနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာအမြင်များကို ဖလှယ်ခဲ့ကြပြီး ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကဲ့သို့သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုများကို ပူးတွဲဖြေရှင်းရန်နှင့် နိုင်ငံတကာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ခိုင်မာအားကောင်းလာစေရန် အတွက် ဘေးကင်းလုံခြုံ၍ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ဆိုက်ဘာနယ်ပယ် တစ်ခုတည်ဆောက်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းသွားရန် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရှိရ ပါသည်။

တူရကီနှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယားဝန်ကြီးချုပ်တို့သည် သဘောတူညီချက် ၇ ချက်အား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်း

တူရကီသမ္မတ ရီဆက်တေရစ်အာဒိုဂန် (Recep Tayyip Erdogan) နှင့် အယ်လ်ဘေးနီးယားဝန်ကြီးချုပ် အဒီရာမာ (Edi RAMA) တို့သည် သဘာဝဘေး အန္တရာယ်နှင့် အရေးပေါ်စီမံခန့်ခွဲမှု၊ မီဒီယာ၊ မော်ကွန်းတိုက်များ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ၊ လုံခြုံရေး၊ လူငယ်နှင့်အားကစားကဏ္ဍများအပါအဝင် နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ မြှင့်တင်နိုင်ရေးတို့နှင့်ပတ်သက်သည့် သဘောတူညီချက် ၇ ချက်ကို ဇန်နဝါရီလ ၁၇ ရက်၌ လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပါသည်။ အာဒိုဂန်နှင့် ၎င်းဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့သည် အယ်လ်ဘေးနီးယားဝန်ကြီးချုပ်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ အယ်လ်ဘေးနီးယားနိုင်ငံသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးသွားရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပြီး အဆိုပါခရီးစဉ်အတွင်း အထက်ပါသဘောတူညီချက်များအား လက်မှတ်ရေးထိုး ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက် ဆက်ဆံရေးနှင့်ကဏ္ဍပေါင်းစုံ၌ အပြန်အလှန်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတိုးမြှင့်ရေးတို့ အတွက်လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ဘော့စနီးယား အားနည်းစေရန် ဆာ့ဘ်များမဲခွဲဆုံးဖြတ်၍ ခွဲထွက်ရေးအရှိန်မြှင့်

စစ်ပွဲဒဏ်ခံခဲ့ရသော ဘော့စနီးယား ဗဟိုအခွင့်အာဏာကို အားနည်းသွားစေမည့် ခြေလှမ်းများစွာ စတင်လှမ်းရန်အတွက် ဘော့စနီးဆာ့ဘ်လွှတ်တော်က ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်တွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြောင်း အေပီက ဖော်ပြထားသည်။

ဘော့စနီးယား ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင်က ဘော်လကန်ဒေသရှိ ဘော့စနီးယားနှင့်ဟာဇီဂိုဗီးနားနိုင်ငံမှ ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှု အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်ချိန်၌ အမေရိကန်နှင့်အခြားနိုင်ငံများ၏ အရေးယူ ခြိမ်းခြောက်မှုများလည်း ရင်ဆိုင်နေရသည်။

ဘော့စနီးယား ဆာ့ဘ်များအတွက် ဘော့စနီးယားစစ်တပ်၊ လုံခြုံရေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အခွန်စနစ်နှင့် တရားစီရင်ရေးစနစ်မှ နှုတ်ထွက်ရန် ဥပဒေပြုလွှ တ်တော်အမတ်များက ထောက်ခံမဲပေးခဲ့ကြသည်။

အဆိုဖြစ်စဉ်များသည် ဘော့စနီးယား ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင် မီလိုရတ်ဒေါဒက် (Milorad Dodik)က ခွဲထွက်ရန် အကြိမ်ကြိမ် ခြိမ်းခြောက်ပြီးနောက် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိအနေအထားတွင် ဘော့စနီးယားနယ်မြေ ထက်ဝက်ခန့်ကို အိမ်နီးချင်း ဆားဘီးယားနှင့် ပေါင်းစည်းပြီး ဖြစ်သည်။

အမတ်နေရာ ၈၃ နေရာရှိသော လွှတ်တော်ထဲတွင် ထောက်ခံမဲ ၄၉ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၃ မဲတို့ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသော်လည်း အတိုက်အခံ အမတ်အများစုကတော့ “ယခင်ကလည်း လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခများကြောင့် ဆုတ်ယုတ်ခဲ့ရသော တိုင်းပြည်တွင် နောက်ထပ် သွေးထွက်သံယို မဖြစ်လိုဘဲ မီလိုရတ်ဒေါဒက်၏ စေခိုင်းချက်အတိုင်း လိုက်လံမလုပ်ဆောင်နိုင်” ဟု ပြောကြား လျက် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခြင်းကို သပိတ်မှောက်ခဲ့ကြသည်။

ဘော့စနီးယားသမ္မတ၏ အခွင့်အာဏာရှိသော သုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့၌ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည် ဒေါဒက်သည် ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက်၌ ဘော့စနီးယားပြည်နယ်အသေးကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေမည့် သမိုင်းဝင် လွှတ်တော် အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူခဲ့သည်။

အဆိုပါ သုံးပွင့်ဆိုင်အဖွဲ့ကို ၁၉၉၅ ခုနှစ်က ဘော့စနီးယားစစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရေးအတွက် အမေရိကန် ကမကထပြုမှုဖြင့် ထွက်ပေါ်ခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒေါဒက်က ဘော့စနီးယားကို “စက္ကူပေါ်တွင်သာရှိသော ပြည်နယ်” (paper State) ဟု တံဆိပ်ကပ်လျက် ဘော့စနီးယားရှိ ဆာ့ဘ်လူမျိုး အသိုင်းအဝိုင်း၌ လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပသင့်ကြောင်း၊ ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်စစ်တပ်၊ လုံခြုံရေး ဝန်ဆောင်မှု၊ တရား စီရင်ရေး မဏ္ဍိုင်၊ အခွန်ဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာနှင့် ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံ အသစ်တို့ကို ရေးဆွဲသင့်ကြောင်း လွှတ်တော်သို့ တိုက် တွန်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ယင်းသို့ ဒေါဒက်၏ မူဝါဒများသည် အလျင်စလို နိုင်လွန်းပြီး မသေချာ မရေရာမှုများနှင့် မတည်ငြိမ်သော ဘော်လကန်ဒေသ ကို ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုများပင် ဖြစ်စေနိုင်သည်ဟု လွှတ်တော်အတွင်းရှိ အတိုက်အခံ ခေါင်းဆောင်များကတော့ ဝေဖန်ခဲ့ ကြ သည်။

ဒေါဒက်သည် ဘော့စနီးယားကို ဆာ့ဘ်တစ်ပိုင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ အသေးစား ပြည်နယ်အဖြစ်မှ ခွဲထွက်ပြီး အိမ်နီးချင်း ဆားဘီးယားနိုင်ငံ ကဲ့သို့ ပုံစံမျိုး ဖြစ်လာစေရန် နှစ်ပေါင်းများစွာတိုင် ဆော်ဩနေခဲ့သည်။

ဘော့စနီးယားမှာ ရုရှားစွက်ဖက်မှု အနောက်အုပ်စုကို ဆန့်ကျင်ရေး နောက်ဆုံးထိုးနှက်ချက်လား

၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၁၆

ဘော့စနီးယားနိုင်ငံတွင် ဒေတန်ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် (Dayton Peace Accord)မှ ထွက်ရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေခုံရုံးက ဘော့စနီးယားပြည်တွင်း၌ ကျင်းပလေ့ရှိသည့် အခမ်းအနားအချို့ကို တရားမဝင်ကြောင်း ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

ထိုဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် လွတ်လပ်သော ဆိုရှယ်ဒီမိုကရက်များအဖွဲ့(SNSD)က တရားရုံးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့ သည်။ ဆာ့ပ်စ်ကာသမ္မတနိုင်ငံ (Republika Sprpska)ဟု ခေါ်တွင်သော နယ်မြေအပိုင်းအခြားသည် ဘော့စနီးယားလူမျိုး ပေါင်းစုံ ပြည်နယ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း၏ တရားဝင် အသိအမှတ် ပြုခံရသည့်တိုင် ရုရှား သမ္မတကတော့ ဒေတန်သဘောတူညီချက်ကို တမင်တကာ နှောင့်ယှက်နေဆဲဖြစ်သည်။

၁၉၉၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၉၈ ခုနှစ်အတွင်း ဘော့စနီးယားစစ်ပွဲတွင် ခန့်မှန်းခြေ လူပေါင်း ၁၂၀,၀၀၀ သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသဖြင့် ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အပြီး ၁၉၄၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဥရောပတွင် သွေးထွက်သံယိုမှု အပြင်းထန်ဆုံး ပဋိပက္ခဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ လူ ပေါင်း ၂ ဒသမ ၂ သန်းခန့် အိုးအိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ရသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂက ခန့်မှန်းသည်။

ခေတ်သစ် ဘော့စနီးယားသည် အဓိကလူမျိုးစု သုံးစုကြား အာဏာခွဲဝေမှုအပေါ် မှီခိုနေရသည်။ ဆာ့ပ်စ်ကာသမ္မတနိုင်ငံ (ဆားဘီးယား၏ အစိတ်အပိုင်း)က တစ်ခု၊ ဘော့စနီးယားနှင့် ဟာဇီဂိုဗီးနား (ဘော့စနီးယားနှင့်ခရိုအေးရှား)က တစ်ခုနှင့် စီရင်အုပ်ချုပ်ပုံကို နှစ်ခု ပိုင်းခြားထားသည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတမှာ သုံးဦးအထိရှိပြီး အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌတစ်ဦး ခန့်အပ်ပေးရ သည်။

ဘော်လကန်ဒေသရှိ ခိုင်မာသော ငြိမ်းချမ်းရေးတစ်ရပ် ပေါ်ထွန်းရေးသည် ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ နောက်ပိုင်းတွင် မရေရာမှု အရှိဆုံး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အောက်တိုဘာလတွင်၊ ဆာ့ဘ်-ဘော့စနီးယားသမ္မတနှင့် SNSD ခေါင်းဆောင် မီလိုရတ်ဒိုဒစ် (Milorad Dodik)မှ ဆာ့ပ်စ်ကာသမ္မတနိုင်ငံသည် ဘော့စနီးယားနှင့်ဟာဇီဂိုဗီးနား၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များအပြင် အဓိက တရားစီရင်ရေးနှင့် အခွန်ကောက်ခံရေးအဖွဲ့များ ပေါင်းစပ်ဖြစ်တည်မှုမှ နုတ်ထွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ပြည်နယ်အဆင့်ဥပဒေကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည့် အမျိုးသားအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက် ခြင်း မပြုရန် ဒေသအာဏာပိုင်များကို ကန့်သတ်ထားသော ဥပဒေတစ်ရပ်အား ဆာ့ပ်စ်ကာသမ္မတနိုင်ငံအနေဖြင့် အတည်ပြု ခဲ့သည်။

လက်ရှိ အကျပ်အတည်းကို ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှ ပုံစံမျိုး သမိုင်းတစ်ပတ်လည်မှုအဖြစ် ရှုမြင်မည်ဆိုလျှင် အမှားကြီး မှား ပေလိမ့်မည်။ ဆာ့ဘ်အမျိုးသားရေးဝါဒ၏ ဘာသာစကားနှင့် ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ထုံးတန်းစဉ်လာများသည် ၁၉ ရာစုမှ စတင်ခဲ့ သည်။

သို့သော် ယနေ့ ဆားဘီးယား ခွဲထွက်ရေးသမားများကို မောင်းနှင်နေသော ပြင်ပ ပထဝီဝင် နိုင်ငံရေးမှာ ရုရှားခေါင်းဆောင်း ဟောင်း ယဲ့လ်ဆင်ခေတ်၏ အရှက်ရမှုကို လက်စားချေဖို့အတွက် ပူတင်၏ ဗျူဟာဖြစ်လာနေသည်။ ထိုဗျူဟာ၏ သက် ရောက်မှုကို အရှေ့ဥရောပတခွင် ယနေ့တွေ့နိုင်သည်။ ဇန်နဝါရီ ၉ ရက်(တနင်္ဂနွေနေ့)က ဆာ့ဘ်တို့ ကျင်းပသည့် အခမ်းအနား ကို ကြည့်လိုက်လျှင် မီလိုရတ်ဒိုဒစ်ဘေးတွင် ရုရှားသံအမတ်ကြီး အီဂေါ်ကာလာဘူဟော့ဗ် ယှဉ်တွဲထိုင်နေသည်ကို မြင်ရ သည်။

ရုရှားသည် ဘော့စနီးယား ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကြီးကြပ်ရန် ဖွဲ့စည်းထားသော နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေး အကောင်အထည် ဖော်ရေးကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဒေတန်သဘောတူညီချက်အရ အရပ်ဘက် အကောင်အထည်ဖော်မှုဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး ခရစ်ရှန်ချမစ် (Christain Schmidt) ကို ခန့်အပ်ခြင်းအား သဘောတူရန် ရုရှားက ငြင်းခဲ့ဖူးသည်။

ခရစ်ရှန်ချမစ်၏ ရှေ့က မဟာမင်းကြီးဖြစ်ခဲ့သူ ဗယ်လင်တင်အင်ဇကို (Valentin Inzko) ကလည်း လူမျိုးသုဉ်းသတ်ဖြတ်မှု တားမြစ်သည့် ဥပဒေတစ်ရပ်ကို ပြဋ္ဌာန်းရန် ၎င်း၏ အထူးအာဏာကို အသုံးပြုဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက် ချခဲ့ခြင်းကိုလည်း ရုရှား ဦးဆောင်ပြီး ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။

ရုရှားနိုင်ငံသည် ဆရီဘန်နီကာမြို့(Srebrenica)တွင် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု၏ တရားဝင် ဇာတ်ကြောင်းကို နှောင်းလူများ အထိ တုန်လှုပ် တွန့်ဆုတ်စေရန် ဝါဒဖြန့်ချိရေးအသွင်ဖြင့် "ပညာရပ်ဆိုင်ရာ"အမည်ခံ ညီလာခံများ ကျင်းပနိုင်ရေး ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့သည်။

ယခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၅ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်က ဆာ့ဘ်ခေါင်းဆောင် ဒိုဒစ်(Dodik)ကို ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထိုအခြေအနေကို ဗြိတိန်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) တို့ကလည်း အလိုက်သင့် နေပြသည်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် EU ရန်ပုံငွေအတွက် ဖြတ်တောက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရာတွင် Dodik က “ကျနော်က အဲဒါကို သဘောကျ တယ်လို့တောင် ထင်မြင်မိပါတယ်။ ပူတင့်ဆီ ကျနော်သွားတုန်းလည်း ဘာပေးပါ၊ ညာပေးပါ လို့ တောင်းဆိုမိတာ မရှိဘူး။ သူက ကျနော့်ကို ဘာကူညီနိုင်မှာလဲဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ သူဆွေးနွေးပြသမျှ နားထောင်ရင်း အလှည့်စားခံဖို့ မဟုတ်ဘူး လေ”ဟု မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။

၁၉၉၄ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အမေရိကန် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေး၍ ပေါ်ထွက်ခဲ့သော ဘော့စနီးယားအရေးအတွက် ဒေတန် သဘောတူ ချက်အရ ဘော်လကန်ဒေသရှိ နိုင်ငံရေး အဖွဲ့အစည်းများကို ကာကွယ်ရန် နေတိုးက ဘရက်ကို (Brcko) စင်္ကြန်တွင် စစ် အင်အား ပြန်လည်ချထား၍ မပြီးမချင်း ပူတင်၏ ကစားကွက်ကို တားဆီးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဘရက်ကိုမြို့သည် ဘော့စနီးယား နှင့်ဟာဇီဂိုးဗီးနားနိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည်။

၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ပဋိပက္ခအတွင်း ရေးသားခဲ့သော ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ၏ ကျော်ကြားသော သမိုင်းစာအုပ် ပြုစုခဲ့သူ နိုအဲမယ်လ်ကွန်က “ဘော့စနီးယားနိုင်ငံ၏ လူမျိုးရေး တင်းမာမှုများကို ရင်ကြားစေ့ရန် မဖြစ်နိုင်”ဟူသော ရှေးရိုးဒဏ္ဍာရီ အစွဲကို ချေဖျက်ခဲ့သည်။

သမိုင်းသင်ခန်းစာအတွက် မယ်လ်ကွန်က “ဘော့စနီးယားဟာ သူ့ကိုယ်သူ မပျက်စီးအောင် တားဆီးဖို့ ဘော့စနီးယားကို သူ ပိုကြီးတဲ့ ပါဝါတစ်ခုနဲ့ ထိန်းထားရတာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဆန့်ကျင်ဘက်နီးပါး တွက်ကြည့်ရင်တော့ ဘော့စနီးယားဟာ အမြဲတမ်း ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်နေတဲ့အရာပါ။ တကယ်က သူ့ပြည်တွင်း တင်းမာမှု အစစ်အမှန် မဟုတ်ဘူးဗျ။ အင်အား ကြီး နိုင်ငံတွေနဲ့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေ ဘော့စနီးယား လာလာချပြနေကြတာ” ဟု ကောက်ချက်ချသည်။

သို့သော် ဒေတန်သဘောတူညီချက်သည် နေတိုးနှင့် EU တို့၏ ကျောထောက်နောက်ခံအဖြစ် ဆက်လက် တည်တံ့နေဆဲ ဖြစ် သည်။ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းသည် ဘော့စနီးယားစစ်ပွဲ၏ အကျပ်အတည်း အမွေအနှစ်ကို အနှစ် ၂၀ တိုင်တိုင် မထွေးနိုင် မအန်နိုင် ဖြစ်ခဲ့ရသည်။

နိုင်ငံခြား ပဋိပက္ခများတွင် အနောက်တိုင်း “လစ်ဘရယ် စွက်ဖက်မှု”ထက် ပိုဆိုးသည်က ဆန့်ကျင်ဘက် သဘောတရားရေးရာ တွေပဲ ဖြစ်သည်။ နေတိုးနှင့် အီးယူတို့သည် ဒေတန်သဘောတူညီချက်တွင် ပါဝင်သည့် ဗီလိန်လူကြမ်းများကို အကာအကွယ် ပေးရန် တာဝန်မှ မသိမသာ လျစ်လျူရှုထားသည်။

ပြောရမည်ဆိုလျှင် နေတိုးနှင့် EU နိုင်ငံများသည် ပူတင်နှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဗျူဟာများ ချို့တဲ့နေ သည်။ ပူတင်၏ ပြင်းထန်သော သတင်းအချက်အလက် ထိုးစစ်နှင့် စစ်ရေးအရ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ဘော်လကန်ဒေသအတွက် နေတိုးက အနည်းငယ်မျှသာ တုံ့ပြန်သေးသည်။

ယူကရိန်း ကျူးကျော်ရန် ခြိမ်းခြောက်မှုသည် ဂျီနီဗာတွင် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးပွဲသို့ အမေရိကန်သမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကို ခေါ်ဆောင် လာခဲ့သော်လည်း အနောက်ဥရောပတွင် လုံလောက်သော အစားထိုးထောက်ပံ့မှုမရှိဘဲ ရုရှားထောက်ပံ့ရေး ပစ္စည်းများအပေါ် ဓာတ်ငွေ့ မှီခိုနေရသည့်အဖြစ်သို့ လွဲချော်လို့ သွားခဲ့သည်။

ဂျာမနီသည် Nord-Stream 2 ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းကို အတည်ပြုသုံးစွဲရန် စီစဉ်နေတုန်း ရှိသေးသည်။ ယခုအခါ မာပူတင်သည် ဓာတ်ငွေ့စျေးကွက်များကို ကြိုးကိုင်နေပြီး ပြတ်တောက်မှုများ ဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးနေပါသည်။ ဗြိတိန်တွင် စွမ်းအင်မူဝါဒ နှင့် ပထဝီနိုင်ငံရေးတို့ကြား ဆက်စပ်မှုကို အသိအမှတ်ပြု သုတေသနပြုနိုင်သော မဟာဗျူဟာဗဟိုဌာန မရှိပေ။

မကြာခဏဆိုသလို "နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ"သည် ကျနော်တို့ ကမ္ဘာ့ပါဝါနှင့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပေးထားသည့် အခြေအနေဝယ် ဖြစ်ပျက်လာသည့် အရာများအပေါ် အသေးစား အစီရင်ခံစာအဆင့်သာ ရှိသေးသည်ဟုဆိုသော် လွန်အံ့မထင်။

ဗြိတိန်နိုင်ငံခြားရေးရုံးသည် အစဉ်အလာအားဖြင့် "ရှုပ်ယှက်ခတ်၍ သပွတ်အူလိုက်နေခြင်း အလေ့အထက မပျောက်သေး။ ထို့ထက်ပို၍ ပြောရလျှင် ဗြိတိန်သည် ရုရှားတို့၏ 24/7/365 မဟာဗျူဟာဌာနချုပ်နှင့် ယှဉ်နိုင်စွမ်း မရှိပေ။ ရုရှားတို့၏ မဟာ ဗျူဟာရှိ ပေါင်းစပ်စစ်ပွဲသည် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော နည်းဗျူဟာကို အခြေခံထားသည်။ သို့သော် မော်စကို၏ ပုံသေ အစီအစဥ် မဟုတ်။ အဆက်မပြတ် အစမ်းလေ့ကျင့်ခြင်း၊ ပြန်လည် အကဲဖြတ်ခြင်း၊ ဂိမ်းကစားခြင်းနှင့် အနောက်နိုင်ငံကို ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်စေမည့် နည်းလမ်းများကိုတော့ မော်စကိုက ကောင်းကောင်းကျွမ်းကျင်သည်။

မော်စကို၏ တကယ့်ရည်ရွယ်ချက်က ရုရှားအပေါ် နေတိုးက တနည်းနည်းဖြင့် ခြိမ်းခြောက်နေသည့် မှားယွင်းတဲ့ ဇာတ် ကြောင်း များကို တုံ့ပြန်ရန်နှင့် ပူတင်၏ ပြည်တွင်းယုံကြည်မှုကို မြှင့်တင်ရန်ပဲ ဖြစ်သည်။ တခြားတဘက်မှာတော့ ဗြိတိန် သည် EU ပြင်ပသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

ကျနော်တို့သည် ကိုယ်ပိုင် သတိနှင့် ကတိအတွက် EU ၏ ဘုံကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးမူဝါဒကို မည်သည့်အခါကမှ အစား ထိုးနိုင်မည် မဟုတ်ကြောင်း ကောင်းစွာ သဘောပေါက်နားလည်ရန် လိုပါသည်။ မကြာသေးမီက ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး မူဝါဒကို ပေါင်းစပ်သုံးသပ်ခြင်းသည် ကောင်းမွန်သော အစပြုခြင်းဖြစ်သော်လည်း လက်ရှိ ဗြိတိန်အစိုးရ၏ ယန္တရားများက လိုချင်သော ရလဒ်များကို ဘာကြောင့် မဖော်ဆောင်နိုင်သနည်း ဟူသည့်အချက်ကို ဖြေရှင်းရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။

ယခုအခါသမယတွင် ကျနော်တို့ ပြည်တွင်းရေးကို ပြန်ကြည့်လျှင် စကော့တလန် အမျိုးသားပါတီ (SNP) သည် ရုရှား၏ ကြီးကျယ်သော မဟာဗျူဟာအကြောင်း ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် ကျင်းပသည့် ဘုံဆွေးနွေးပွဲ၌ အပြုသဘောဆောင်သော ပံ့ပိုး ကူညီမှုဖြင့် ပါဝင်ခဲ့မိကြောင်း တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

ကံမကောင်း အကြောင်းမလှစွာနှင့် SNP သည် တစ်ဖက်သတ် နျူကလီးယား လက်နက်ဖျက်သိမ်းရေးနှင့် လွတ်လပ်သော စကော့တလန်နိုင်ငံကို ဆက်လက် တောင်းဆိုနေသော်လည်း ထိုအချင်းအရာတို့သည် ပူတင်၏လက်ထဲသို့ ဝင်ရောက် ကစားနေပြီ ဖြစ်ပါသတည်း။ ။

(မူရင်းဆောင်းပါးရှင် Bernard Jenkin Bernard Jenkin သည် ဗြိတိန်နိုင်ငံမှ ကွန်ဆာဗေးတစ်လွှတ်တော်အမတ်ဖြစ်ပြီး ရွေးချယ်ထားသော ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌများအားလုံးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် Commons' Liaison ကော်မတီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ တာဝန် ယူထားသည်။ ၎င်း၏ ယခုဆောင်းပါးကို စကော့တလန်တွင် ထုတ်ဝေသည့် The Scotsman သတင်းစာ၏ ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက် ရက်စွဲဖြင့်ဖော်ပြထားရာ CNI သတင်းဌာနက ဆီလျော်အောင် ဘာသာပြန်ဆို တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါသည်။)

ဆားဘီးယားတွင် ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေး ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပ

ဆားဘီးယားပြည်သူအများစုသည် နိုင်ငံ၏တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍအတွက် ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲအတွင်း ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ချက်များကို ထောက်ခံမဲပေးခဲ့ကြကြောင်း ဆားဘီးယားသမ္မတ အလက်ဇန္ဒား ဘူစစ် (Aleksandar Vucic) က နိုင်ငံသို့ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာတွင် ထည့်သွင်းပြော ကြားခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံအတွင်း မဲပေးခွင့်ရှိသူ ၁.၈ သန်းရှိသည့်အနက် မဲအရေအတွက် ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ရေတွက်ပြီးနောက်တွင် မဲဆန္ဒရှင်ပေါင်း ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် သည် ဖွဲ့စည်းပုံပြင်ဆင်ရေးအတွက် ထောက်ခံခဲ့ကြကြောင်းနှင့် ကျန်မဲအရေအတွက် များသည်လည်း လက်ရှိမဲရလဒ်ကို ထိခိုက်မည်မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းကပြောကြားခဲ့ပါ သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပြင်ဆင်ရေးအတွက် မဲပေးရွေးချယ်ခြင်းသည် ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍ လွတ်လပ်ခွင့်ရရှိရေးတို့အတွက် ပိုမို လုပ်ဆောင်လာနိုင်မည်ဟုယုံကြည်ကြောင်း ဘူစစ်က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂအနေဖြင့် ဆားဘီးယား၏ တရားစီရင်ရေးစနစ်ကို ပြောင်းလဲရန် တောင်းဆိုခဲ့ခြင်းကြောင့် အထက်ပါအတိုင်း ပြည်လုံးကျွတ်ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပါသည်။

ဆလိုဗက်ကီးယား-အမေရိကန် စစ်ရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ဆလိုဗက်ကီးယားဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်းက ဝေဖန်ပြောကြားခဲ့ခြင်း

Tass; Jan-17 (Mon)

ဆလိုဗက်ကီးယားအစိုးရက ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်တွင် အတည်ပြုခဲ့သည့် ၎င်းတို့နိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံတို့အကြား စစ်ရေးဆိုင်ရာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်သည် ဆလိုဗက်ကီးယားအစိုးရ၏ သဘောထားတစ်ခုတည်းဖြင့် တစ်ဖက်သတ်အတည်ပြုခဲ့သည့် သဘောတူညီချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းသဘောတူညီချက်၏ တစ်ခုတည်းသောရည်မှန်းချက်မှာ အမေရိကန်တပ်များကို ရုရှားနယ်စပ်အနီး၌ ပိုမို နီးကပ်စွာတပ်ဖြန့်ချထားသွားရန်အတွက်ဖြစ်ကြောင်း ဆလိုဗက်ကီးယားဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း ရောဘတ်ဖီကို (Robert Fico)က ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသဘောတူညီချက်သည် ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွားကို သစ္စာဖောက်သည့်လုပ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖီကိုက နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ထို့ပြင် အဆိုပါသဘောတူညီချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ပြည်လုံးကျွတ် ဆန္ဒခံယူပွဲ ကျင်းပပြုလုပ်သွားရန်လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက အခိုင်အမာပြောကြား ခဲ့ပါသည်။

ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံတွင် ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်အထိ ဝန်ကြီးချုပ် အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အထိ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်လည်းကောင်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် Voice-Social Democracy ပါတီ၏ ခေါင်းဆောင် ပီတာပဲလ်လီဂရီနီ (Peter Pellegrini)က ဆလိုဗက်ကီးယား-အမေရိကန် သဘော တူညီချက်မူကြမ်းအား လေ့လာဆန်းစစ်နိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ ခုံရုံးသို့လွှဲပြောင်းပေးရန် ဆလိုဗက်ကီးယားသမ္မတ ဇူဇနာကာပူတိုဗာ (Zuzana Caputova) ထံ တောင်းဆိုမှုပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော်လည်း ဆလိုဗက်ကီးယား၏ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် စီးပွားရေးဝန်ကြီး ရစ်ချက်ဒ်ဆူလစ် (Richard Sulik) အနေဖြင့် ၎င်းသဘောတူညီချက်ကိုထောက်ခံကြောင်း ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့ပါ သည်။ ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံရှိ အတိုက်အခံပါတီများသည် အမေရိကန်ကို ရန်လိုသည့် နိုင်ငံအဖြစ်ပုံဖော်ရန် ရိုးရှင်းစွာကြိုးပမ်းနေကြခြင်းကြောင့် ၎င်းသဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန်လိုအပ်ကြောင်း ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး အီဗန်ကိုရော့ခ် (Ivan Korcok)ကလည်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အဆိုပါသဘောတူညီချက်အား နှစ်နိုင်ငံ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးပါက အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များသည် ဆလိုဗက်ကီးယားနိုင်ငံ အနောက်ဘက်ရှိ မာလက်ကီမြို့(Malacky)နှင့် နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းရှိ ဆလက်စ် (Sliac) လေတပ်စခန်းများအပါအဝင် အခြားသောစစ်ဘက်ဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများကို ၁၀ နှစ်ကြာ အသုံးပြုခွင့်ရရှိမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် လိုအပ်ပါက ထပ်မံသက်တမ်းတိုးမြှင့်နိုင် ကြောင်းလည်း သိရှိရပါသည်။

မြောက်မက်ဆီဒိုးနီးယားဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအဖွဲ့အား လွှတ်တော်က အတည်ပြုခန့်အပ်ခဲ့ခြင်း

VOA; Jan-16(Sun)

မြောက်မက်ဆီဒိုးနီးယားလွှတ်တော်သည် ဝန်ကြီးချုပ် ဒီမီတာကိုဗာချီဗ်စကီ (Dimitar Kovacevski)နှင့် ၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့အား ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် အတည်ပြု ခန့်အပ်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်း၏အစိုးရအဖွဲ့ အတည်ပြုရေးအတွက် လွှတ်တော်အတွင်း မဲခွဲ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၁၂၀ ဦးရှိသည့်အနက် ထောက်ခံမဲ ၆၂ မဲ၊ ကန့်ကွက်မဲ ၄၆ မဲရလဒ်ဖြင့် အစိုးရအဖွဲ့အား အတည်ပြုခန့်အပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကိုဗာချီဗ်စကီဦးဆောင်သည့် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရသစ်အနေဖြင့် နိုင်ငံ၏စွမ်းအင်အကျပ် အတည်းများအား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ဝင်ရောက်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့အား အလေးထားလုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကတိပြုပြောကြားခဲ့ပါသည်။

မြောက်မက်ဆီဒိုးနီးယားနိုင်ငံတွင် ၂ လကျော်ကြာ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ယခုကဲ့သို့ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် အစိုးရအသစ်တို့အား အတည်ပြု ခန့်အပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အစိုးရသစ်အနေဖြင့် ဥရောပသမဂ္ဂသို့ အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်နိုင်ရေးကြိုးပမ်းမှုတွင် ဘူလ်ဂေးရီးယားနိုင်ငံ၏ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် ကြီးမား သည့် စိန်ခေါ်မှုများဖြင့် ရင်ဆိုင်သွားရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ကိုဗာချီဗ်စကီသည် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမှုအား ယခင်စီစဉ်ထားသည့်အတိုင်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်သွား မည်ဖြစ်ကြောင်း အတိအလင်းထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ဝန်ကြီးချုပ် ကိုဗာချီဗ်စကီ အနေဖြင့် ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့အတွင်း ရှုပ်ထွေးသောဆက်ဆံရေးအခြေအနေများ အပြင် နိုင်ငံ၏စီးပွားရေးအား အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ပျက်စီးစေလျက်ရှိသော အကျင့်ပျက် ခြစားမှုပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်သွားရမည်ဖြစ်သည်ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူများက ဝေဖန် ပြောကြားခဲ့ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှ ချေးငွေများပေးအပ်ခဲ့ခြင်း

Tamilguardian;Jan-16(Sun)

သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသည် အရေးပါသည့်မိုးပျံလမ်းတည်ဆောက်ရေးအပါအဝင် အခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကဏ္ဍအတွက် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှ ချေးငွေယူရို ၅၂ သန်းအား လက်ခံရရှိခဲ့ကြောင်း TAMIL GUARDIAN သတင်းဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်တွင် ဖော်ပြခဲ့ပါသည်။ ဟန်ဂေရီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖြစ်သူ ပီတာဆီဂျာတို (Peter Szijjarto)သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသို့ အလည်အပတ် လာရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှ အထက်ပါအတိုင်း ချေးငွေပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါ သည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအနေဖြင့်လည်း ဟန်ဂေရီနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေးပိုမိုနက်ရှိုင်း စေရန်လိုလားကြောင်း သီရိလင်္ကာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဂျမ်မီနီလက်ခ်မန်ပီးရစ် (Gemini Lakshman Peiris) က ဆီဂျာတိုနှင့် တွေ့ဆုံမှုပြုလုပ်စဉ်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ တွေ့ဆုံမှု အတွင်း ဝန်ကြီးနှစ်ဦးတို့သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ကုန်သွယ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ခရီးသွား လာမှုဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများအပါအဝင် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာ စေရန် အလေးထားဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။

ထို့ပြင် သီရိလင်္ကာ-ဟန်ဂေရီ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ပူးတွဲ ကောင်မရှင်၏ ဒုတိယအကြိမ်အစည်းအဝေးအား ယခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကျင်းပရန် လည်း ၎င်းတို့က သဘောတူညီခဲ့ကြပါသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမှ ဥရောပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့လျက်ရှိသည့် အဓိကပို့ကုန်များအား အခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိထားသည့်နည်းတူ ဟန်ဂေရီဈေးကွက်တွင်လည်း အထွေထွေဦးစားပေးစနစ်ရရှိရန်လိုအပ်ကြောင်း ပီးရစ်က ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းတွင် ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုနောက်ကျလျက်ရှိသော်လည်း သီရိလင်္ကာအစိုးရအနေဖြင့် ယခုရရှိခဲ့သည့် ချေးငွေများအား ကိုဟူဝါလာ (Kohuwala) မြို့နှင့် ဂါတမ်ဘီ (Gatambe)မြို့တို့တွင် မိုးပျံလမ်းများတည်ဆောက်မည့်စီမံကိန်းနှင့်ပတ်သက်၍ အသုံးပြုရန် စီစဉ်ထားရှိကြောင်း သိရှိရပါသည်။

သုံးသပ်ချက်
သီရိလင်္ကာနှင့် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံတို့သည် သံတမန်ဆက်ဆံရေးအား ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဖေ‌ဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးသဘောတူညီမှုများအား လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် သီရိလင်္ကာ နိုင်ငံ၊ ကာလူတာရာ (Kalutara) မြို့တွင် ပင်လယ်ပြင်စက်ရုံတည်ဆောက်ရေးအတွက် ရူပီး ၂,၈၅၀ သန်း (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄ သန်း) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့ပါသည်။ ယခုအခါ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံမှ ချေးငွေ ယူရို ၅၂ သန်း ထပ်မံပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကိုဗစ်-၁၉ ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကြောင့် စီးပွားရေးအပေါ် ပြင်းထန်သည့်ရိုက်ခတ်မှုများဖြစ်ပေါ် နေချိန်တွင် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအပေါ် အဓိကမှီခိုအားထားနေရသည့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ သည် ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားများလာရောက်မှုကျဆင်းလာခြင်းကြောင့် ပြည်ပအရန်ငွေ ရရှိမှုကျဆင်းလာခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံတော်အသုံးစရိတ်သည် နိုင်ငံဝင်ငွေထက်များနေခြင်း ကြောင့် ပြည်ပနိုင်ငံများထံမှ ချေးငွေများရယူရင်း အကြွေးပိသထက်ပိနေသည့်နိုင်ငံ ဖြစ်ပါသည်။ သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ရပ်ဝန်းနှင့်လမ်းကြောင်းအစီအစဉ် (Felt and Road Initiative -BRI)အရ ကိုလံဘိုဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်း၊ ဟမ်ဘန်တိုတာ ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းနှင့် လေယာဉ်ကွင်းဆောက်လုပ်ရေးအပါအဝင် အခြားသောအခြေခံ အဆောက်အအုံစီမံကိန်းများအတွက် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆ ဘီလီယံ ကျော်ချေးယူထားခဲ့ပါသည်။ သီရိလင်္ကာအစိုးရအနေဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် တရုတ် နိုင်ငံသို့ပေးဆပ်ရမည့် အကြွေးများပြန်လည်ပေးဆပ်နိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် နိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ဟမ်ဘန်တိုတာဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်းကို တရုတ်အစိုးရပိုင် China Merchants ကုမ္ပဏီ လက်ထဲသို့ ထိုးအပ်ခဲ့ရပါသည်။ ၎င်းဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်း၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို တရုတ်ကုမ္ပဏီထံသို့ ၉၉ နှစ်ကြာ နှစ်ရှည်ငှားရမ်းရပြီး အကျိုးအမြတ် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကို တရုတ်က ရရှိသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများအနေဖြင့် ယနေ့ခေတ် တွင် စစ်ရေးအင်အားအသုံးပြု၍ နယ်ချဲ့ခြင်းကိုမပြုလုပ်တော့ဘဲ စီးပွားရေးနည်းဖြင့် နယ်ပယ်ချဲ့ထွင်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်နေကြပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ ဥရောပသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဟန်ဂေရီနိုင်ငံသည် အကြွေးနွံနစ်နေသည့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံအား ယူရို ၅၂ သန်း ထပ်မံချေးပေးခြင်းသည် စီးပွားရေးအရ နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်းဖြစ်နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ်ပါသည်။

ဖိလစ်ပိုင်က တူရကီ၏ T129B ATAK ရဟာတ်ယာဉ်မှာယူ

 

တူရကီ၏ လေကြောင်းစက်မှုလုပ်ငန်းကို တစ်ခေတ်ဆန်းသစ်စေမည့် T629 မောင်းသူမဲ့လျှပ်စစ်စွမ်းအင်သုံး တိုက်ခိုက်ရေး ရဟတ်ယာဉ်

 

Serbian leaders accuse Australia of ‘torturing and tormenting’ Djokovic in ‘scandalous’ decision

 January 17, 2022 — 5.57am

Belgrade: Serbia’s Prime Minister denounced as “scandalous” Australia’s deportation of Novak Djokovic’s for not being vaccinated against COVID-19, while the Serbian President accused Australia of “torturing and tormenting” the tennis star and treating him “like a mass murderer”.

A unanimous ruling by a three-judge bench rejecting Djokovic’s appeal against the cancellation of his visa on Sunday dealt a final blow to his hopes of chasing a record 21st grand slam win at the Australian Open.

Speaking on the BBC, Serbian President Aleksandar Vucic was highly critical of the Australian process that led to Djokovic’s deportation, asking why it dragged on for 10 days.

“It’s not only the fact that you were tormenting him - you were torturing him. It was not only intellectual but physical torture against Novak ... Including the most terrible campaign against one athlete, like he became a mass killer or something like that,” the President said.

“He came to Australia with a medical exemption proposal and then you were mistreating him for 10 days.

“Why did you do it? Doing a witch-hunt against him? This is something that no one can understand,” he said.

Djokovic’s family said in a statement they were “very disappointed” with the decision by the Australian authorities, and that the court ruling was related to “politics and all [other] interests”.

“Despite the scandalous behaviour towards Novak, we believed that the sport would win,” the family said.

Serbian Prime Minister Ana Brnabic also described the decision to deport Djokovic as “scandalous”.

“I am disappointed ... I think it demonstrated how the rule of law is functioning, or better to say not functioning, in some other countries. In any case, I can hardly wait to see Novak Djokovic in our own country, in Serbia,” Brnabic told reporters in Belgrade.

The world’s top men’s tennis player was first detained by Australian immigration authorities on January 6, ordered released by a court on January 10 and then detained again on Saturday, after Australian Immigration Minister Alex Hawke used discretionary powers to cancel his visa.

Djokovic, 34, flew out of Australia bound for Dubai on Sunday evening after saying in a brief statement that he was extremely disappointed by the court ruling and would respect it.

The Serbian Tennis Association (TSS) said in a statement that the “farce is over” and “politics has beaten sport”.

RELATED ARTICLE

Explainer

Australian Open

Djokovic is gone. What does his case mean for Australia’s border rules?

“Novak Djokovic ... has been denied an opportunity to win a milestone 10th title [in Australia]. Political pressure has led to the revocation of his visa to satisfy ‘public interest’,” the TSS said.

“It begs the question whether athletes will from now on be incarcerated like criminals and deported when it suits the political interests of powerful individuals,” it said.

Serbian Sports Minister Vanja Udovicic, a former professional water polo player, said Djokovic was the best tennis player ever.

“Everything else is nonsense and shame, absurdity and hypocrisy! Legend, pride of Serbia, we are with you,” he said.

In the Serbian capital Belgrade, Djokovic’s home city, many support him though some felt he should have been vaccinated.

“I think Australia should be ashamed of itself and that the decision was not a just one. I am sorry for Novak as a tennis player and as a person,” said Danilo Mircic, a student.

“If I were him, I would get vaccinated and avoid problems in the future,” said Aleksandar Janjic, a middle-aged computer programmer.

Novak Djokovic ‘tortured and tormented’ by Australia: Serbian President Aleksandar Vucic (watoday.com.au)

 

 

 

 

Polish envoy’s bid for top EU post sparks Brussels backlash

 

A move to put Poland’s EU ambassador in a top Brussels post has sparked a backlash among diplomats and officials, who fear the department dealing with the bloc’s neighbors becoming a bastion of illiberalism inside the European Commission.

Some Commission officials and EU diplomats say the appointment of Andrzej Sadoś as the top civil servant at the department, known as DG NEAR, would send the wrong message to countries in the Western Balkans that aspire to join the Union and have been told by Brussels to adopt high democratic standards.

The European commissioner in charge of the department, Olivér Várhelyi of Hungary, has already faced accusations of downplaying democracy and the rule of law in assessments of Western Balkan countries that want to become EU members.

Várhelyi and Sadoś — who are close friends — both have strong ties to their home governments, which stand accused by EU institutions of backsliding on democratic norms.

Sadoś has applied to become director-general of DG NEAR, the Directorate-General for Neighbourhood and Enlargement Negotiations, and is expected to be interviewed for the post this week, according to two officials.

The controversy reflects a broader conflict over the EU’s core values that has become acute in recent years, with Warsaw and Budapest at loggerheads with the EU mainstream on fundamental issues including judicial independence, LGBTQ+ rights, media freedom and migration.

Opponents of giving Sadoś the job say having him and Várhelyi at the top of DG NEAR would seriously undermine efforts to foster democracy and the rule of law in the EU’s neighborhood, particularly in countries that want to be part of an enlarged Union.

“EU enlargement is too important to be left to two cheerleaders of illiberalism in the Commission,” said one EU diplomat. “It would be the wrong political signal towards the Western Balkans.”

Sadoś declined to confirm or deny that he is an applicant for the post. But, in a lengthy email responding to questions from POLITICO, he stressed that ambassadors frequently move to high-ranking EU posts and that Poland is underrepresented among senior positions in European institutions. 

“I can’t see a conflict of interest in the presence of experienced officials from the Polish administration in the European institutions,” he said. 

“Polish officials, who meet certain criteria, have the identical right to run for offices in the EU administration as the citizens of other member states,” he said, adding that European neighborhood policy and the enlargement process are “key” for Warsaw. 

‘Causing upset’ 

But Sadoś’s mooted career move has set alarm bells ringing in a number of member countries’ diplomatic missions to the EU, and among officials in different parts of the European Commission.

“This application is causing a lot of upset on various levels,” said one Commission official.

The official stressed the Commission’s role as guardian of the EU treaties and said this was “especially” important “when it comes to the respect of the rule of law and EU funds,” and “even more so in the work touching upon … countries aspiring for EU membership.”

Many European governments see the neighborhood and enlargement portfolio as highly sensitive, particularly at a time of heightened political tensions and geopolitical competition in the Western Balkans. 

“For us, this DG is really crucial,” said one senior diplomat, adding that it is important to have the “right person” in a leadership position.

Commission President Ursula von der Leyen’s decision to give Hungary the enlargement commissioner post has already made many officials uncomfortable, both due to the Hungarian government’s democratic backsliding and Prime Minister Viktor Orbán’s involvement in the internal politics of Western Balkan countries. 

Many officials had hoped that a neutral and professional Commission apparatus — in particular the civil servants at DG NEAR — could help counterbalance Várhelyi and the Hungarian government’s influence.

Putting Sadoś in charge of the department would deal a blow to those hopes.

A longtime civil servant who has worked for the Polish foreign ministry since the 1990s, Sadoś is widely seen as a loyal ally of Poland’s ruling Law and Justice party.

Some ambassadors represent their governments’ views while keeping a certain distance from ruling parties but Sadoś has always stuck closely to the Law and Justice line, diplomats say. One EU diplomat said Sadoś was also seen as “close to Várhelyi.” 

For his part, Sadoś defended his professional record. 

“Every ambassador to the EU, just like every ambassador in every country, to every international institution, represents their state, their government and follows certain instructions,” he wrote in his emailed response.   

‘Not happy’ 

A key element of concern, officials say, is that Sadoś could help Várhelyi amplify Hungary’s influence in the Western Balkans. 

“I know that a lot of member states and colleagues are not happy,” said one senior official.

Orbán’s domestic critics also see potential danger.

“Clearly this is a partnership between the Hungarian and Polish governments to undermine European neighborhood policy,” said Hungarian opposition MEP Attila Ara-Kovács, a member of the left-liberal Democratic Coalition. 

“If someone close to the Polish government, who as a diplomat represented the anti-EU policy the Polish government was implementing, enters the Commission [DG NEAR], then the Commission’s political goals will be more at risk,” he said. 

But Sadoś insisted that European institutions speak as one on rule-of-law issues. 

“Decisions in the enlargement process and accession negotiations are taken unanimously, and Poland, together with other Member States, defines the high standards … related to the rule of law, democratization, good governance, combating corruption, etc,” he said.

“All Member States and the EU institutions speak with one voice. The Director-General of each directorate carries out his tasks within the framework of specific procedures, the Commission’s work program, strategic plans, and management,” he added.

Beyond concerns about Sadoś himself, the application process has also raised eyebrows. 

Critics say there are plenty of highly qualified internal candidates — including Central Europeans — and that it is unusual to open up this type of role to external candidates. That decision “already raised some questions,” the senior diplomat said.

The process has also raised questions about a possible conflict of interest, given Várhelyi and Sadoś are close friends. Sadoś often refers to Várhelyi as a friend in conversations and Poland’s EU mission posted a selfie of the two men on Twitter in 2020.

Under Commission rules, the portfolio commissioner — in this case Várhelyi — is consulted on applications for a director-general post.

The job posting for the DG NEAR role also makes clear that, at the final stage of the selection process, shortlisted candidates will be interviewed by Várhelyi, von der Leyen and Budget and Administration Commissioner Johannes Hahn.

Várhelyi’s office referred questions about the matter to a Commission spokesperson, who said the decision to open up the job to external applicants was taken collectively by the College of Commissioners.

The Commission did not respond directly to a question about what steps are taken to ensure all job applicants are treated equally if one of them is a close friend of the relevant commissioner.

Citing rules on confidentiality, the Commission said “no details can be provided concerning the status of the procedure or any candidates.” But the spokesperson noted the final decision would be taken by the College of Commissioners as a whole, based on a proposal from Hahn, in agreement with von der Leyen after consultation with Várhelyi.

Polish envoy’s bid for top EU post sparks Brussels backlash – POLITICO